O`ZBEKISTON VILOYATLARIDAGI SHAHARLARNING SHAKLLANTIRISH MUHITI
Keywords:
O‘zbekiston, shaharsozlik, urbanizatsiya, viloyatlar, shakllanish muhiti, iqtisodiy rivojlanish, infratuzilma, jamoat transporti.Abstract
Mazkur ishda O‘zbekiston viloyatlaridagi shaharlarning shakllanishiga ta’sir etuvchi asosiy omillar tahlil qilinadi. Asosiy e’tibor iqtisodiy rivojlanish, transport va kommunikatsiya tarmoqlari, demografik holat, ekologik muhit hamda davlat siyosatining shaharlar shakllanishiga ta’siriga qaratilgan. Hududlar o‘rtasidagi tafovutlar va ularni kamaytirish yo‘llari yoritilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, shaharlar rivoji ko‘p omillarga bog‘liq bo‘lib, ularni kompleks tarzda boshqarish zarurligi ta’kidlanadi. Birgalikda evolyutsiya rejimida insoniyat jamiyatini rag`batlantirish (qo`shma evolyutsiya) tabiat bilan bog`liq. Shahar qurilishi hali ham davom etmoqda. Atrof-muhitning yomonlashuvi, shuning uchun kontseptsiyada barqaror shahar rivojlanishi, ekologik jihatlarga aylanadi. Ular bevosita ehtiyoj bilan bog`liq transformatsiyalar natijasida yuzaga kelgan. Shahar muhitini qayta qurish roli va o`rni o`zgarishiga olib keladigan ijtimoiy-iqtisodiy sharoitlar zamonaviy dunyoda inson, uning xilma-xilligi va tez o`zgarishi atrof-muhitning moddiy-fazoviy muhitini tashkil etishadi.
References
1. Алферов И. А. Формирование городской среды [Текст]: (напримере Харькова) / И. А. Алферов, В. Л. Антонов, Р. Э. Любарский. - М.: Стройиздат, 1977. - 105 с.
2. Баландин Р. К. Природа и цивилизация / Р. К. Баландин, Л. Г. Бондарев. – Москва: Мысль, 1998. - 391 с.
3. Воскресенский И. Н. Гармония и экология: пути интеграции / И. Н. Воскресенский. - Ландшафтная архитектура. Дизайн. - 2004. - №3. - С. 66-74.
4. Гозак А. П. Композиционные проблемы взаимосвязи архитектуры и природного ландшафта (на примере современной архитектуры Финляндии, Швеции и Норвегии): автореф. дис… канд. арх. / А. М. Гозак. - Москва, 1971. - 20 с.
5. Вотинов М. А. Реновация и гуманизация общественных пространств в городской среде: монография / М. А. Вотинов; Харьк. нац. ун-т гор. хоз-ва им. А. Н. Бекетова. - Х.: ХНУГХ, 2015. - 153 с.
6. Вотинов М. А. Формирование городских агломераций в новых социально-экономических условиях Украины. / М. А. Вотинов. - Науковий вісник будівництва. - Х.: ХНУБА, 2012. - № 71 - С. 68-74.
7. Eshatov, I., Abduraimov, M., Aymatov, A., Mustayev, B., Xaydarov, S., Maxmudova, F., ... & Inoyatov, D. (2024). Placement of trade and household service complexes in regions of Uzbekistan according to climatic conditions. In E3S Web of Conferences (Vol. 559, p. 01006). EDP Sciences.
8. Turdimurodovich, M. I., Djurakulovich, G. B., & Quziyevich, E. I. (2020). The role and place of the khanqahs in spreading the mysticism and spiritual purification to the peoples of central asia. International Journal of Scientific and Technology Research, 9(3), 561-563.
9. Hidirov, M. M., Eshatov, I. Q., & Mahmudova, F. (2021, June). Architectural and planning organization of agglomerational trade and service complexes in the uzbekistan. In E-Conference Globe (pp. 60-64).
10. Eshatov, I. K., Aymatov, A. A., & Soliyev, F. F. (2023). Regional Location of Commercial and Household Service Complexes in Uzbekistan Regions Taking into Account Natural-Climatic Conditions. American Journal of Engineering, Mechanics and Architecture (2993-2637), 1(10), 31-38.
11. Eshatov I., Baratov X., Jo‘rayev O. O‘rta Osiyo shaharsozlik madaniyati va tarixiy shahar markazlarini zamon talablariga muvofiq takomillashtirish va qayta tiklash //Aktualnie nauchnie issledovaniya v sovremennom mire. – 2017. – №. 6-3. - S. 54-56.
12. Raximov K.D, Aymatov A.A, Kamalova D.Z, Mamatmusayev T.Sh, Reyimbayev Sh.S. “Me’moriy-tarixiy muhit va ta’mirlash asoslari” o’quv qo’llanma. 2024-yil.
13. Eshatov Ikrom Qo`ziyevich. “O`zbekiston viloyatlari markazlarida savdo-maishiy xizmat ko`rsatish majmualarini arxitektura-loyihaviy shakllantirish xususiyatlari”. Monografiya, © iScience Sp. z o. o. ISBN 978-83-66216-90 - 2024-yil.
14. Shukurov I.S., Xatamov A.T. “Shahar hududini injenerlik tayyorlash” Darslik. Toshkent “Iqtisod-moliya” 2018-yil.
15. Xudayberdiyev A., “Transport va muhandislik obodonlashtirish”. Darslik. "TURON NASHR" nashriyoti. - Samarqand, 2022.
16. Tulakov, E., Kurbonov, A., Inoyatov, D., Eshatov, I., & Abdullayeva, S. (2024). Study on the heat and vapor transfer resistance of the basement’s outer walls and calculation of moisture regime: A case study of Uzbekistan. In E3S Web of Conferences (Vol. 563, p. 02022). EDP Sciences.