O‘ZBEK, TURKMAN VA TURK TILLARIDAGI IJTIMOIY-DISKURSIV BIRLIKLARNING QIYOSIY TAHLILI
Keywords:
ijtimoiy-diskursiv birliklar, kommunikativ kompetensiya, sotsiolingvistika, madaniy kod, bilingvizm, pragmatika, til va madaniyat, qiyosiy tahlil.Abstract
Ushbu maqolada o‘zbek, turkman va turk tillaridagi ijtimoiy-diskursiv birliklarning lingvistik, madaniy va sotsiopragmatik jihatlari qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda salomlashuv, minnatdorchilik, iltimos va murojaat shakllarining milliy-madaniy ildizlari, ularning kommunikativ vazifalari va jamiyatdagi ijtimoiy rolini belgilovchi omillar yoritilgan. Muallif ushbu birliklarning til va madaniyat o‘zaro ta’sirini, ularning muloqot etikasi va shaxsning nutq kompetensiyasiga ta’sirini ochib beradi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, o‘zbek diskursida etik yumshoqlik va samimiyat, turkman diskursida soddalik va an’anaviylik, turk diskursida esa formalizm va institutsionallik ustuvorlik qiladi. Qiyosiy tahlil ijtimoiy-diskursiv birliklarning madaniy kod sifatidagi rolini, shuningdek, bilingv shaxslarning kommunikativ moslashuvchanligini shakllantirishdagi ahamiyatini ochib beradi.