SUN’IY INTELLEKT VA GIS-MODELLASHTIRISH ASOSIDA BO‘LAJAK BIOLOGIYA O‘QITUVCHILARINING METODIK KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISHNING EVRISTIK-DIDAKTIK IMKONIYATLARI
Keywords:
metodik kompetensiya, bo‘lajak biologiya o‘qituvchisi, sun’iy intellekt, GIS-modellashtirish, evristik ta’lim, raqamli didaktika, fazoviy tafakkur, metodik loyihalash, tadqiqotchilik topshiriqlari.Abstract
Ushbu maqolada oliy pedagogik ta’lim jarayonida bo‘lajak biologiya o‘qituvchilarining metodik kompetensiyasini rivojlantirishda sun’iy intellekt (SI) va Geografik axborot tizimlari (GIS) asosidagi modellashtirish texnologiyalaridan foydalanishning evristik-didaktik imkoniyatlari tahlil qilingan. SI va GIS vositalari orqali biologik obyekt va jarayonlarni fazoviy tahlil qilish, modellashtirish va prognozlashga yo‘naltirilgan faoliyatning bo‘lajak o‘qituvchilarda darsni loyihalash, raqamli o‘quv resurslarini yaratish, muammoli va tadqiqotchilik topshiriqlarini ishlab chiqish, biologik ma’lumotlarni metodik jihatdan qayta ishlash hamda o‘quvchilarning bilish faoliyatini tashkil etish kompetensiyalarini rivojlantirishdagi ahamiyati asoslangan. Sun’iy intellekt va GIS-modellashtirish integratsiyasining reproduktiv ta’limdan evristik-tadqiqotchilik faoliyatiga o‘tish, biologik jarayonlarni interaktiv vizuallashtirish va bo‘lajak o‘qituvchining metodik loyihalash faoliyatini takomillashtirish imkoniyatlari ochib berilgan.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi “O‘zbekiston – 2030” strategiyasi to‘g‘risida”gi PF-158-son Farmoni.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PF-6079-son Farmoni.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 12-avgustdagi “Kimyo va biologiya yo‘nalishlarida uzluksiz ta’lim sifatini va ilm-fan natijadorligini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-4805-son Qarori.
4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 17-fevraldagi “Sun’iy intellekt texnologiyalarini jadal joriy etish uchun shart-sharoitlar yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-4996-son Qarori.
5. Толипова Ж.О., Ғофуров А.Т. Биология ўқитиш методикаси. Олий ўқув юртлари талабалари учун дарслик. – Тошкент: Билим, 2004. – 160 б.
6. Хуторской А.В. Дидактическая эвристика: Теория и технология креативного обучения. – М.: Изд-во МГУ, 2003. – 416 с.
7. Загвязинский В.И. Теория обучения: современная интерпретация: учебное пособие. – 5-е изд. – М.: Академия, 2008. – 192 с.
8. Леонтьев А.Н. Деятельность. Сознание. Личность. – М.: Смысл; Академия, 2005. – 352 с.
9. Рубинштейн С.Л. Основы общей психологии. – СПб.: Питер, 2002. – 720 с.
10. Дьюи Дж. Демократия и образование / пер. с англ. Ю.И. Турчаниновой. – М.: Педагогика-Пресс, 2000. – 384 с.
11. Wilson E.O. The Diversity of Life. – Cambridge, MA: Harvard University Press, 1992. – 424 p.
O‘zbekiston Respublikasi, Andijon viloyati, Shahrixon tumani
(+998) 945668868