VARIKOZ KASALLIGI BO'LGAN HOMILADOR AYOLLARDA GEMOSTAZ O'ZGARISHLARINI ANIQLASH VA UNI KORREKSIYALASH
Keywords:
varikoz kasalligi, homiladorlik, gemostaz, giperkoagulyatsiya, trombotsitlar, tromboz, venoz tromboemboliya, past molekulyar vazndagi geparin, kompressiya terapiyasi, prenatal monitoring, koagulopatiya, fibrinoliz, perinatal asoratlar, venoz yetishmovchilik, prokoagulyant omillarAbstract
Ushbu ilmiy maqola varikoz kasalligi bilan og'rigan homilador ayollarda gemostaz tizimida yuzaga keladigan o'zgarishlarni chuqur tahlil qilishga bag'ishlangan. Tadqiqot davomida 120 nafar homilador ayol (varikoz kasalligi bor – 80 nafar, nazorat guruhi – 40 nafar) kuzatildi. Gemostaz ko'rsatkichlari – D–dimer, fibrinogen, protrombin vaqti (PT), aktivlashtirilgan qisman tromboplastin vaqti (AQTV), trombotsitlar soni – dinamikada o'rganildi.
Tadqiqot natijalari shuni ko'rsatdiki, varikoz kasalligi bilan og'rigan homilador ayollarda D–dimer darajasi nazorat guruhiga nisbatan 2,4 barobarga, fibrinogen esa 1,8 barobarga yuqori bo'lgan. Giperkoagulyatsiya holatlari 73,7% bemorida aniqlandi. Korreksiya sifatida past molekulyar vazndagi geparinlar (PMVG) va siquvchi kompressiya terapiyasi qo'llanilgan bo'lib, bu chora–tadbirlar trombotik asoratlar xavfini 68% ga kamaytirdi.
Xulosada, varikoz kasalligi bilan og'rigan homilador ayollarda gemostazni muntazam monitoring qilish va individual korreksiya rejimini belgilash perinatal asoratlarni sezilarli darajada kamaytirishga yordam beradi.
References
1. Rabe E, Guex JJ, Puskas A, et al. Epidemiology of chronic venous disorders in geographically diverse populations: results from the Vein Consult Program. Int Angiol. 2012;31(2):105–115.
2. Kazemier BM, Buller HR, Middeldorp S. Venous thromboembolism in pregnancy: epidemiology, pathophysiology and management. Thromb Res. 2019;181:S33–S36.
3. James AH. Venous thromboembolism in pregnancy. Arterioscler Thromb Vasc Biol. 2009;29(3):326–331.
4. Sultan AA, Tata LJ, West J, et al. Risk factors for first venous thromboembolism around pregnancy: a population–based cohort study from the United Kingdom. Blood. 2013;121(19):3953–3961.
5. Blondon M, Casini A, Hoppe KK, et al. Risks of venous thromboembolism after caesarean sections: a meta–analysis. Chest. 2016;150(3):572–596.
6. Greer IA. Thrombosis in pregnancy: maternal and fetal issues. Lancet. 1999;353(9160):1258–1265.
7. Thornton P, Douglas J. Coagulation in pregnancy. Best Pract Res Clin Obstet Gynaecol. 2010;24(3):339–352.
8. Brenner B. Haemostatic changes in pregnancy. Thromb Res. 2004;114(5–6):409–414.
9. Heit JA, Kobbervig CE, James AH, et al. Trends in the incidence of venous thromboembolism during pregnancy or postpartum. Ann Intern Med. 2005;143(10):697–706.
10. Bates SM, Greer IA, Middeldorp S, et al. VTE, thrombophilia, antithrombotic therapy, and pregnancy. Chest. 2012;141(2 Suppl):e691S–e736S.
11. Kahn SR, Ginsberg JS. Relationship between deep venous thrombosis and the postthrombotic syndrome. Arch Intern Med. 2004;164(1):17–26.
12. Mumoli N, Cei M, Cosimi A. Drug–related hepatotoxicity. N Engl J Med. 2006;354(20):2191–2193.
13. Riyanova NN, Xo'jayeva ZS, Qodirov AL. Homilador ayollarda venoz tromboemboliya xavfi omillarini baholash. O'zbekiston akusherlik va ginekologiya jurnali. 2023;4(12):45–52.
14. Karimov SH, Yusupova NM. Varikoz kasalligida gemostazni korreksiya qilish usullari. Tibbiyot va farmatsiya. 2022;6(8):78–84.
15. European Society of Cardiology. 2018 ESC Guidelines for the management of cardiovascular diseases during pregnancy. Eur Heart J. 2018;39(34):3165–3241.