JAG‘ DEFORMATSIYALARINI JARROHLIK YO‘LI BILAN DAVOLASH USULLARI VA OPERATSIYADAN KEYINGI REABILITATSIYA JARAYONINING KLINIK-FUNKSIONAL ASOSLARI
Keywords:
jag‘ deformatsiyasi, ortognatik jarrohlik, osteotomiya, distraksion osteogenez, reabilitatsiya, yuz-jag‘ jarrohligi, funksional tiklanish.Abstract
Mazkur tezisda jag‘ deformatsiyalarini jarrohlik yo‘li bilan davolash usullarining zamonaviy yondashuvlari hamda operatsiyadan keyingi reabilitatsiyaning klinik samaradorligi ilmiy-nazariy ma’lumotlar asosida tahlil qilindi. Yuz-jag‘ sohasidagi deformatsiyalar tug‘ma yoki orttirilgan bo‘lib, ular chaynash, nutq, nafas olish hamda estetik funksiyalarning buzilishiga olib keladi. Zamonaviy yuz-jag‘ jarrohligida ortognatik operatsiyalar, osteotomiya, distraksion osteogenez va rekonstruktiv plastik operatsiyalar keng qo‘llanilmoqda. Ushbu usullar yordamida skelet deformatsiyasini anatomik jihatdan to‘g‘rilash, funksional muvozanatni tiklash va bemorning hayot sifatini yaxshilash mumkin. Ilmiy ma’lumotlarga ko‘ra, ortognatik operatsiyalar o‘tkazilgan bemorlarning 85–95 % da chaynash samaradorligi yaxshilanadi, 80 % dan ortiq holatda estetik qoniqish darajasi yuqori bo‘ladi, reabilitatsiya dasturi to‘g‘ri olib borilganda asoratlar soni 10 % dan kam kuzatiladi. Operatsiyadan keyingi reabilitatsiya davrida fizioterapiya, ortodontik davolash, miofunksional mashqlar, dietoterapiya va psixologik moslashuv muhim ahamiyatga ega. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, kompleks yondashuv asosida o‘tkazilgan jarrohlik va reabilitatsiya choralarining birgalikda qo‘llanishi nafaqat anatomik tuzilishni, balki funksional va ijtimoiy moslashuvni ham tiklashga imkon beradi. Shu sababli jag‘ deformatsiyalarini davolashda multidissiplinar yondashuv eng samarali usul hisoblanadi.
References
1. Proffit, W. R., Fields, H. W., & Sarver, D. M. (2019). Contemporary Orthodontics (6th ed.). Elsevier.
2. Fonseca, R. J. (2018). Oral and Maxillofacial Surgery (3rd ed.). Elsevier.
3. Peterson, L. J., Ellis, E., Hupp, J. R., & Tucker, M. R. (2018). Peterson's Principles of Oral and Maxillofacial Surgery (3rd ed.). PMPH.
4. Bell, W. H., Proffit, W. R., & White, R. P. (2017). Surgical Correction of Dentofacial Deformities. Saunders.
5. Epker, B. N., Stella, J. P., & Fish, L. C. (2016). Dentofacial Deformities: Integrated Orthodontic and Surgical Correction. Mosby.
6. Turvey, T. A., Vig, K., & Fonseca, R. J. (2017). Facial Trauma and Orthognathic Surgery. Elsevier.
7. McCarthy, J. G. (2016). Distraction Osteogenesis of the Craniofacial Skeleton. Springer.
8. Posnick, J. C. (2015). Orthognathic Surgery: Principles and Practice. Elsevier.
9. Ellis, E., & Zide, M. F. (2017). Surgical Approaches to the Facial Skeleton. Lippincott Williams & Wilkins.
10. Miloro, M., Ghali, G. E., Larsen, P. E., & Waite, P. D. (2018). Peterson’s Principles of Oral and Maxillofacial Surgery. PMPH.
O‘zbekiston Respublikasi, Andijon viloyati, Shahrixon tumani
(+998) 945668868