OGʻIZ BOʻSHLIGʻI KASALLIKLARI RIVOJLANISHIDA BEMOR GIGIYENA ODATLARINING TAʼSIRI
Keywords:
ogʻiz gigiyenasi, tish kariesi, parodont kasalliklari, stomatit, gigiyenik odatlar, profilaktika, mikroflora, ovqatlanish.Abstract
Ogʻiz boʻshligʻi kasalliklari dunyo aholisida eng keng tarqalgan patologik holatlardan biri hisoblanadi. So‘nggi yillarda olib borilgan ilmiy tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, stomatologik kasalliklarning rivojlanishida nafaqat biologik omillar, balki bemorlarning shaxsiy gigiyena odatlari, ovqatlanish tartibi, zararli odatlari va turmush tarzi ham muhim rol o‘ynaydi. Ogʻiz gigiyenasiga yetarli darajada rioya qilmaslik tish kariesi, gingivit, parodontit, stomatit kabi kasalliklarning rivojlanish xavfini bir necha barobar oshiradi. Statistik maʼlumotlarga ko‘ra, aholining katta qismi tishlarni to‘g‘ri tozalash qoidalariga amal qilmaydi, bu esa ogʻiz bo‘shlig‘ida mikroorganizmlar to‘planishiga va yallig‘lanish jarayonlari kuchayishiga olib keladi. Shuningdek, noto‘g‘ri ovqatlanish, shirin mahsulotlarni ko‘p isteʼmol qilish, chekish, spirtli ichimliklar isteʼmoli va stomatologik ko‘rikdan muntazam o‘tmaslik ham kasalliklarning rivojlanishiga sabab bo‘ladi. Mazkur tezisda ogʻiz boʻshligʻi kasalliklari rivojlanishida shaxsiy gigiyena odatlarining ahamiyati, ilmiy nazariy maʼlumotlar, statistik ko‘rsatkichlar va zamonaviy profilaktika usullari tahlil qilindi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, to‘g‘ri gigiyenik odatlarni shakllantirish stomatologik kasalliklarning oldini olishda eng samarali va arzon usullardan biri hisoblanadi.
References
1. Axmedov, A. A. (2020). Stomatologiya asoslari. Toshkent: Fan nashriyoti.
2. Karimov, B. B. (2019). Ogʻiz gigiyenasi va stomatologik profilaktika. Toshkent: Tibbiyot nashriyoti.
3. Usmonov, Sh. Sh. (2021). Terapevtik stomatologiya. Toshkent: Yangi asr avlodi.
4. World Health Organization. (2022). Global oral health status report. Geneva: WHO Press.
5. Petersen, P. E. (2021). The world oral health report: Continuous improvement of oral health. Geneva: World Health Organization.
6. Newman, M. G., Takei, H., Klokkevold, P. R., & Carranza, F. A. (2020). Carranza's clinical periodontology (13th ed.). Elsevier.
7. Lindhe, J., Lang, N. P., & Karring, T. (2018). Clinical periodontology and implant dentistry (6th ed.). Wiley-Blackwell.
8. Fejerskov, O., Nyvad, B., & Kidd, E. (2017). Dental caries: The disease and its clinical management (3rd ed.). Wiley-Blackwell.
9. Kidd, E. A. M., & Bechal, S. J. (2016). Essentials of dental caries (4th ed.). Oxford University Press.
10. Marsh, P. D., & Martin, M. V. (2018). Oral microbiology (5th ed.). Elsevier.
11. Wilkins, E. M. (2017). Clinical practice of the dental hygienist (12th ed.). Wolters Kluwer.
12. Harris, N. O., Garcia-Godoy, F., & Nathe, C. N. (2014). Primary preventive dentistry (8th ed.). Pearson.
O‘zbekiston Respublikasi, Andijon viloyati, Shahrixon tumani
(+998) 945668868