Ma’lumotlar bazasida xavfsizlik va himoya mexanizmlari
Keywords:
ma’lumotlar bazasi, axborot xavfsizligi, kiberxavfsizlik, autentifikatsiya, avtorizatsiya, shifrlash, kriptografiya, audit, monitoring, zaxira nusxa, ma’lumotlar yaxlitligi, maxfiylik, mavjudlik, ruxsatsiz kirish, xavfsizlik siyosati, foydalanuvchi huquqlari, SQL-inyeksiya, xavfsizlik modeli, axborot tizimi, himoya mexanizmlari.Abstract
Mazkur maqolada ma’lumotlar bazalarida axborot xavfsizligini ta’minlash masalalari va ularni amalga oshirishda qo‘llaniladigan zamonaviy himoya mexanizmlari yoritilgan. Axborot tizimlarida saqlanayotgan ma’lumotlarning hajmi va ahamiyati ortib borishi bilan birga, ularga bo‘lgan tahdidlar ham murakkablashib bormoqda. Maqolada ma’lumotlar bazalariga nisbatan asosiy tahdidlar, autentifikatsiya va avtorizatsiya mexanizmlari, kriptografik himoya usullari, audit va monitoring tizimlari hamda zaxira nusxalash jarayonlari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari ma’lumotlar bazasi xavfsizligini ta’minlashda kompleks yondashuv zarurligini ko‘rsatadi.
References
1. Silberschatz A., Korth H.F., Sudarshan S. Database System Concepts. McGraw-Hill, 2019.
2. Elmasri R., Navathe S. Fundamentals of Database Systems. Pearson, 2020.
3. Stallings W. Cryptography and Network Security. Pearson, 2018.
4. Date C.J. An Introduction to Database Systems. Addison-Wesley, 2017.
5. ISO/IEC 27001. Information Security Management Systems.
Эркаева, Г. П. (2013). Научно-методические подходы к разработке стратегии комплексного развития южного региона Узбекистана. GISAP. Economics, jurisprudence and management, (2), 46-49.
Nabiev, D. K., & Panjievna, E. G. (2021). Actual issues on autonomy management in higher education. Berlin Studies Transnational Journal of Science and Humanities, 1(1.1).
Gulbakhor, E. (2023). Possibilities of increasing the standard of living of the population of the regions in socio-economic development. Best Journal of Innovation in Science, Research and Development, 2(9), 412-416.
Gulbakhor, E. (2023). Possibilities of increasing the standard of living of the population of the regions in socio-economic development. Best Journal of Innovation in Science, Research and Development, 2(9), 412-416.
Эркаева, Г. П., & Рузиқулов, С. З. (2022). Инсон капиталини шаклланиши, ривожланиш даражалари ва инсон капиталини инвестициялаш. Gospodarka i Innowacje, 24, 225-229.
Эркаева, Г. П., & Исматуллаев, Ж. А. (2020). Минтақаларда пандемия инқирозига қарши бошқарувни қўллаш зарурати ва хусусиятлари. Иқтисодиёт ва таълим журнали, 5, 218-222.
Fayzullaevich, K. G., Panjiyevna, E. G., & Gaybulla o’g’li, F. K. (2023). LABOR MOTIVATION IN SMALL BUSINESS ENTERPRISES.
Erkayeva, . G., & Vayskulov , R. (2022). TURIZM SALOHIYATINI RIVOJLANTIRISHDA MOBIL INNOVATSION TEXNOLOGIYALARDAN SAMARALI FOYDALANISH YO‘LLARI . Economics and Innovative Technologies, 10(5), 348–356.
Набиев, Д., & Эркаева, Г. (2021). ОЛИЙ ТАЪЛИМДА БОШҚАРУВ ФАОЛИЯТИ МУСТАҚИЛЛИГИНИНГ ДОЛЗАРБ МАСАЛАЛАРИ. Iqtisodiyot va taʼlim, (6), 193-199.
Эркаева, Г., & Жаҳонгиров, Ш. (2023). АҲОЛИНИНГ МОЛИЯВИЙ САВОДХОНЛИГИНИ ОШИРИШ ИЖТИМОИЙ-ИҚТИСОДИЙ РИВОЖЛАНИШИНИ ТАЪМИНЛАШНИНГ ОМИЛИ СИФАТИДА. Приоритетные направления, современные тенденции и перспективы развития финансового рынка, 291–293.
Shukurov , U. . (2025). THE IMPORTANCE OF BIG DATA AND ARTIFICIAL INTELLIGENCE IN THE GREEN ECONOMY. International Journal of Artificial Intelligence, 1(3), 1285–1286.
Shukurov, U. B. S. SANOAT KORXONALARI INNOVATSION FAOLIYATIGA TA’SIR QILUVCHI OMILLAR VA ULARNING MINTAQA IQTISODIYOTIGA TA’SIRI.
O‘zbekiston Respublikasi, Andijon viloyati, Shahrixon tumani
(+998) 945668868