KOGNITIV TEXNOLOGIYALARNI TIBBIYOTGA TATBIQ ETISH MODELLARI

Authors

  • Ganixodjayeva Dilfuza Ziyavutdinovna Alfraganus university Raqamli texnologiyalar kafedrasi katta o‘qituvchisi E-mail: dganixodjayeva@afu.uz Author

Keywords:

kognitiv texnologiyalar, mashinani o‘rganish, tibbiy diagnostika, qaror qo‘llab-quvvatlash tizimlari, prognozlash modellari, individualizatsiyalashgan tibbiyot, ma’lumotlarni tahlil qilish, salomatlikni qo‘llab-quvvatlash, tibbiy ma’lumotlar, etik va huquqiy tamoyillar, tibbiyotdagi raqamli transformatsiya, shaxsiylashtirilgan tibbiy xizmat, algoritmlarning shaffofligi, tibbiy ekspertiza.

Abstract

Bugungi kunda kognitiv texnologiyalar, jumladan, mashinani o‘rganish, tabiiy tilni tushunish va katta ma’lumotlarni tahlil qilish kabi sohalar, tibbiyotda katta o‘zgarishlar kiritmoqda. Ushbu texnologiyalar tibbiy diagnostika, davolash rejalashtirish, kasalliklarni prognozlash va salomatlikni qo‘llab-quvvatlashda yangi imkoniyatlarni taqdim etmoqda. Maqolada kognitiv texnologiyalarni tibbiyotga tatbiq etishning asosiy modellari va yondashuvlari ko‘rib chiqiladi, jumladan qaror qo‘llab-quvvatlash, prognozlash, individualizatsiyalashgan tibbiyot va ma’lumotlarni uzatish tizimlarini optimallashtirish. Shuningdek, ushbu texnologiyalarni amaliyotga kiritishda yuzaga keladigan tamoyillar, cheklovlar va muammolar, masalan, ma’lumot sifati, algoritmlarning shaffofligi, etik va huquqiy masalalar muhokama qilinadi. Xulosa qilib aytganda, kognitiv texnologiyalar tibbiyotda salomatlikni yaxshilash va bemorlar uchun shaxsiylashtirilgan xizmatlar yaratish uchun katta salohiyatga ega, ammo ularni muvaffaqiyatli tatbiq etish uchun bir qator muammolarni hal qilish zarur.

References

. IBM Corporation. Cognitive Computing and Healthcare Transformation. IBM Watson Health Report,2022.https://www.ibm.com/watson-health

2. M. K. Mehta, S. S. Deshmukh. Cognitive Computing in Healthcare: Past, Present and Future. International Journal of Innovative Research in Computer and Communication Engineering, Vol.10,No.4,2023,pp.1543–1552.

3. X. Pham, D. Tran. Artificial Intelligence and Big Data in Healthcare: A New Era of Cognitive Computing. Healthcare Informatics Research, 2023, 29(2): 85–99.

4. E. Choi, M. Bahadori, J. Sun et al. DeepCare: A Deep Dynamic Memory Model for Predictive Medicine. Proceedings of the 20th ACM SIGKDD International Conference on Knowledge Discovery and Data Mining (KDD), 2016.

5. R. Gupta, A. Sharma. A Cognitive Technology-Based Healthcare Monitoring System and Medical Data Transmission. International Journal of Advanced Research in Computer Science, 2019, Vol. 10, Issue 5.

6. M. Topol. Deep Medicine: How Artificial Intelligence Can Make Healthcare Human Again. Basic Books, New York, 2019. ISBN 978-1541644632.

7. P. Raj, A. Raman. Artificial Intelligence and Cognitive Computing: Applications in Healthcare. Springer Nature, 2022. DOI: 10.1007/978-981-16-8133-9.

World Health Organization (WHO). Ethics and Governance of Artificial Intelligence for Health: WHO Guidance. Geneva: World Health Organization, 2021.

OECD. Using Artificial Intelligence in Health: Challenges and Opportunities. OECD Health Working Paper No. 129, 2022.

8. A. Davenport, M. Kalidindi. AI in Healthcare: Ethical, Legal, and Practical Considerations. Journal of Medical Internet Research, 2023, 25:e45671.

9. O.U.Mallayev, D.Z.Ganixodjayeva. International scientific journal «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» VOLUME 4 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / ARITMA KASSALIGINI UCHUN KOGNITIV PARAMETRLARINI ISHLAB CHIQISH / MODERNSCIENCE.UZ, ISSN:2181-3906, 2025, 1472-1481.

10. O.U.Mallayev, D.Z.Ganixodjayeva. International scientific journal of "NEW RENAISSANCE". https://doi.org/10.5281/zenodo.15788353. KARDIOLOGIK SIGNALLAR ORQALI ANIQLANADIGAN KASALLIKLAR VA ULARNI BARTARAF ETUVCHI KOGNITIV MODEL. 2025, 1672-1681.

Downloads

Published

12-11-2025

How to Cite

KOGNITIV TEXNOLOGIYALARNI TIBBIYOTGA TATBIQ ETISH MODELLARI. (2025). ZAMONAVIY ILM-FAN VA TADQIQOTLAR: MUAMMO VA YECHIMLAR, 2(4), 95-99. https://innoworld.net/index.php/ziftmy/article/view/1171