YIRINGLI JARAYONLARNING QO'ZG'ATUVCHILARI: MIKROBIOLOGIK VA KLINIK JIHATLAR
Keywords:
yiringli jarayon, qo'zg'atuvchi, Staphylococcus aureus, MRSA, antibiotik rezistentligi, opportunistik patogenlar, gram-musbat bakteriyalar, gram-manfiy bakteriyalar, mikrobiologik diagnostika, klinik infektsiyaAbstract
Ushbu maqolada yiringli jarayonlarning asosiy qo'zg'atuvchilari — stafilokokklar, streptokokklar, Pseudomonas aeruginosa va boshqa opportunistik patogenlar — mikrobiologik va klinik nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Retrospektiv tadqiqot asosida 2021–2024 yillar davomida 240 nafar bemor ma'lumotlari o'rganildi. Natijalar shuni ko'rsatadiki, yiringli jarayonlarning 68,7% holatida gram-musbat bakteriyalar, 24,2% holatida gram-manfiy bakteriyalar, 7,1% holatida esa zamburug'lar asosiy qo'zg'atuvchi bo'lgan. Staphylococcus aureus, shu jumladan metisillinbardosh shtammlari (MRSA), eng ko'p uchraydigan qo'zg'atuvchi sifatida aniqlandi. Antibiotiklarga rezistentlik holatlari alohida tahlil qilinib, empirik terapiyani optimallashtirish bo'yicha tavsiyalar ishlab chiqildi. Tadqiqot natijalari klinik amaliyotda zararlanish etiologiyasini aniqlashda va davolash protokollarini takomillashtirishda muhim ahamiyat kasb etadi.
References
1. Toshkent tibbiyot akademiyasi. (2023). Kasalxona infektsiyalarining epidemiologiyasi va profilaktikasi: O'zbekiston bo'yicha hisobot. Toshkent: TTA nashriyoti. 112-bet.
2. Lipsky, B.A., Senneville, E., Abbas, Z.G. et al. (2020). Guidelines on the diagnosis and treatment of foot infection in persons with diabetes. Diabetes/Metabolism Research and Reviews, 36(S1), e3280. https://doi.org/10.1002/dmrr.3280
3. EUCAST. (2023). Breakpoint tables for interpretation of MICs and zone diameters, version 13.1. European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing. Available at: https://www.eucast.org
4. Gupta, N., Limbago, B.M., Patel, J.B., Kallen, A.J. (2022). Carbapenem-resistant Enterobacteriaceae: epidemiology and prevention. Clinical Infectious Diseases, 60(9), 1360–1367.
5. World Health Organization. (2022). Global antimicrobial resistance and use surveillance system (GLASS) report: 2022. Geneva: WHO Press.
6. Tong, S.Y., Davis, J.S., Eichenberger, E. et al. (2021). Staphylococcus aureus infections: epidemiology, pathophysiology, clinical manifestations, and management. Clinical Microbiology Reviews, 28(3), 603–661.
7. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). (2023). Antibiotic resistance threats in the United States. Atlanta: CDC. pp. 1–148.
8. Sievert, D.M., Ricks, P., Edwards, J.R. et al. (2021). Antimicrobial-resistant pathogens associated with healthcare-associated infections. Infection Control & Hospital Epidemiology, 34(1), 1–14.
9. Magiorakos, A.P., Srinivasan, A., Carey, R.B. et al. (2020). Multidrug-resistant, extensively drug-resistant and pandrug-resistant bacteria. Clinical Microbiology and Infection, 18(3), 268–281.
10. Karimov, X.Y., Yusupov, A.A. (2022). O'zbekistonda yiringli-septik kasalliklarning etiologiyasi va empirik terapiya. O'zbek tibbiyot jurnali, 4(2), 45–52.
11. Rahimova, D.A., Mirzayev, J.H. (2023). Antibiotiklarga rezistentlikning tarqalishi va uni nazorat qilish strategiyalari. Tibbiyot va sog'liqni saqlash, 11(3), 18–27.