OYOQ-QO‘L GANGRENASI VA ANAEROB BAKTERIYALAR: ETIOPATOGENEZ, KLINIK-DIAGNOSTIK XUSUSIYATLAR VA PROFILAKTIKA YO‘NALISHLARI

Authors

  • Tursunova Madinabonu Rustamjon qizi Tibbiyot fakulteti, davolash ishi ta’lim yo’nalishi 2-bosqich DI-24-09 guruh talabasi yoqutoybotirova1@gmail.com Author
  • Mo’ydinova Nurxon Mirzayevna “Mikrobiologiya, virusologiya va immuologiya” kafedrasi o’qituvchisi, moydinovanurxon159@gmail.com Author

Keywords:

gangrena, oyoq-qo‘l gangrenasi, anaerob bakteriyalar, Clostridium perfringens, gazli gangrena, nekroz, diabetik oyoq, infeksiya, periferik arterial kasallik.

Abstract

Mazkur maqolada oyoq-qo‘l gangrenasining kelib chiqish sabablari, rivojlanish mexanizmlari hamda anaerob bakteriyalarning nekrotik jarayonlardagi o‘rni ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Gangrena to‘qimalarning ishemiya yoki infeksiya natijasida nobud bo‘lishi bilan tavsiflanadi. Ayniqsa, qandli diabet, periferik qon tomir kasalliklari, travmatik jarohatlar va immunitet pasayishi fonida oyoq-qo‘l gangrenasi og‘ir klinik kechishi mumkin. Anaerob bakteriyalar, xususan Clostridium perfringens va boshqa klostridiyalar, gazli gangrena hamda nekrotik yumshoq to‘qima infeksiyalarining asosiy etiologik omillaridan biri hisoblanadi. Maqolada quruq, ho‘l va gazli gangrena turlari, ularning klinik belgilari, diagnostik yondashuvlari, mikrobiologik tekshiruv usullari va profilaktika choralari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, gangrenaning oldini olishda erta tashxis, jarohatlarni to‘g‘ri parvarishlash, qandli diabetni nazorat qilish, qon aylanishini baholash va infeksiyani o‘z vaqtida davolash muhim ahamiyatga ega.

References

1. Buttolph A., Sapra A. Gangrene. StatPearls, NCBI Bookshelf. 2025.

2. Yao P.Y., Annamaraju P. Clostridium perfringens Infection. StatPearls, NCBI Bookshelf. 2026.

3. Senneville É. va boshqalar. IWGDF/IDSA Guidelines on the Diagnosis and Treatment of Diabetes-related Foot Infections. Clinical Infectious Diseases, 2023.

4. Centers for Disease Control and Prevention. Clinical Guidance for Type II Necrotizing Fasciitis. CDC, 2025.

5. Bush L.M., Vazquez-Pertejo M.T. Gas Gangrene and Other Clostridial Soft-Tissue Infections. MSD Manual, revised 2025.

6. World Health Organization. Diabetes Fact Sheet. WHO, 2024.

7. American Heart Association. Peripheral Artery Disease and Diabetes. AHA, 2024.

8. Buboltz J.B., Murphy-Lavoie H.M. Gas Gangrene. StatPearls, NCBI Bookshelf. 2023.

9. Stevens D.L., Bryant A.E. Necrotizing Soft-Tissue Infections. New England Journal of Medicine, 2017.

10. Brook I. Anaerobic Bacteria in Human Infections. Clinical Microbiology Reviews, 2016.

Downloads

Published

03-06-2026

How to Cite

OYOQ-QO‘L GANGRENASI VA ANAEROB BAKTERIYALAR: ETIOPATOGENEZ, KLINIK-DIAGNOSTIK XUSUSIYATLAR VA PROFILAKTIKA YO‘NALISHLARI. (2026). ZAMONAVIY ILM-FAN VA INNOVATSIYALAR NAZARIYASI , 3(6), 4-8. https://innoworld.net/index.php/zifin/article/view/2620