NOOSFERA VA KOEVOLYUTSIYA PARADIGMASI: GLOBAL EKOLOGIK INQIROZ SHAROITIDA ANTROPOTSENTRIZMDAN EKOTSENTRIZMGA O‘TISH

Authors

  • Aripova Zulfiyaxon Solijonovna Falsafa fanlar nomzodi dotsent Andijon davlat texnika instituti “Tillar va gumanitar fanlar” kafedrasi zulfiyaxonaripova@gmail.com Author
  • Nuriddinov Axliddin Andijon davlat texnika instituti M-28/25 guruh Magistranti Author

Keywords:

ontologiya, noosfera, koevolyutsiya, antropotsentrizm, ekotsentrizm, global ekologik inqiroz, ekologik imperativ, barqaror taraqqiyot, qadriyatlar ierarxiyasi

Abstract

Mazkur maqolada global ekologik inqiroz sharoitida insoniyat sivilizatsiyasining barqaror taraqqiyotini ta’minlashning falsafiy-ontologik va ekotsentrik asoslari tadqiq etiladi. V.Vernadskiyning noosfera ta’limoti hamda N.Moiseevning koevolyutsiya paradigmasiga tayangan holda, an’anaviy tajovuzkor antropotsentrizmdan ekotsentrizmga o‘tishning qonuniyatlari, qadriyatlar tizimining transformatsiyasi xalqaro va milliy falsafiy maktablar prizmasida tizimli tahlil qilingan.

References

1. Aripova Z.S. Falsafa: Oliy o‘quv yurti talabalari uchun darslik. – Andijon: "Omadbek print number one" LLC, 2026. – B. 240 (Global jarayonlar va barqaror taraqqiyot falsafasi bo‘limi).

2. Тейяр де Шарден П. Феномен человека. – М.: Наука, 1987.

3. Леопольд А. Календарь песчаного графства. – М.: Прогресс, 1983. – С. 200-215.

4. Jonas H. The Imperative of Responsibility: In Search of an Ethics for the Technological Age. – Chicago: University of Chicago Press, 1984.

5. Вернадский В.И. Научная мысль как планетное явление. – М.: Наука, 1991.

6. Моисеев Н.Н. Человек и ноосфера. – М.: Молодая гвардия, 1990. – С. 85-98.

7. Shermuxamedova N.A. Falsafa (Darslik). – Toshkent: "Noshir", 2020. – B. 310-315.

8. Saifnazarov I., Muxtarov A., Sultanov T. va boshqalar. Falsafa. Darslik. – T.: «Innovatsion rivojlanish nashriyot-matbaa uyi», 2021. – B. 352.

9. Tulenov J. Qadriyatlar falsafasi. – T.: “O‘zbekiston”, 1997.

10. Axmedova M.A. Falsafa (Darslik). – Toshkent: 2018. – B. 190-195.

11. Solijonovna Z.A. Modern Information Technologies - A Factor Of Increasing Youth Education, Potential And Spirituality // The American Journal of Social Science and Education Innovations. – 2020. – Vol. 2, No. 09. – Pp. 554-560.

12. Aripova Z.S., Aysachev A.A. Informatizing society as one of the reasons for creating a global society // Ekonomika i sotsium. – 2021. – No 4-1(83). – P. 62-65.

Downloads

Published

01-06-2026

How to Cite

NOOSFERA VA KOEVOLYUTSIYA PARADIGMASI: GLOBAL EKOLOGIK INQIROZ SHAROITIDA ANTROPOTSENTRIZMDAN EKOTSENTRIZMGA O‘TISH. (2026). ZAMONAVIY ILM-FAN VA INNOVATSIYALAR NAZARIYASI , 3(5), 479-484. https://innoworld.net/index.php/zifin/article/view/2616