RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA KRIPTOAKTIVLARNING NORASMIY PUL O‘TKAZMALARIGA TA’SIRI: RIVOJLANAYOTGAN MAMLAKATLAR MISOLIDA
Keywords:
kriptoaktivlar, norasmiy pul o‘tkazmalari, raqamli iqtisodiyot, remittanslar, rivojlanayotgan mamlakatlar, soliq bazasi eroziyasiAbstract
Ushbu maqolada raqamli iqtisodiyot rivojlanishi bilan bog‘liq holda kriptoaktivlar (xususan, stablecoin va Bitcoin) orqali amalga oshirilayotgan norasmiy pul o‘tkazmalarining iqtisodiy tahlili keltirilgan. Rivojlanayotgan mamlakatlar misolida (O‘zbekiston, Qirg‘iziston, Tojikiston) mehnat migrantlari tomonidan bank tizimidan chetlab o‘tib, kriptoaktivlar yordamida jo‘natilgan remittanslar hajmi, ularning norasmiy iqtisodiyotga ta’siri va makroiqtisodiy oqibatlari o‘rganilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, kriptoaktivlar tezlik va arzonlik jihatidan an’anaviy pul o‘tkazmalaridan ustun bo‘lsa-da, ular soliq bazasining eroziyasi va pul-kredit siyosatining samaradorligini pasaytiradi. Maqolada ushbu muammolarni yumshatish bo‘yicha amaliy tavsiyalar berilgan.
References
. Foley, S., Karlsen, J. R., & Putniņš, T. J. (2019). Sex, drugs, and bitcoin: How much illegal activity is financed through cryptocurrencies? Review of Financial Studies, 32(5), 1798–1853.
2. Jahon banki. (2024). Migration and Remittances Data. Washington, D.C.
3. Narayanan, A., Bonneau, J., Felten, E., Miller, A., & Goldfeder, S. (2016). Bitcoin and Cryptocurrency Technologies. Princeton University Press.
4. Saber, M. (2022). Crypto remittances: Cost and speed analysis for developing countries. Journal of Digital Finance, 4(2), 112–128.
5. Xalqaro valyuta jamg‘armasi. (2023). Cryptocurrency and Cross-Border Capital Flows: Risks and Policy Responses. IMF Policy Paper No. 2023/009.
6. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. (2024). To‘lov tizimi va pul o‘tkazmalari hisoboti Toshkent.
O‘zbekiston Respublikasi, Andijon viloyati, Shahrixon tumani
(+998) 945668868