TABIIY FANLARNI O‘QITISHDA GRAFIKLI ORGANAYZERLARDAN FOYDALANISHNING PEDAGOGIK SAMARADORLIGI
Keywords:
Grafik organayzerlar, vizualizatsiya, tabiiy fanlar, kognitiv rivojlanish, Venn diagrammasi, interfaol metodlar, mantiqiy fikrlash.Abstract
Ushbu maqolada tabiiy fanlar darslarida grafikli organayzerlar (Venn diagrammasi, "Baliq skeleti", "T-jadval", Klaster va b.) dan foydalanishning nazariy va amaliy asoslari tadqiq etiladi. Muallif an’anaviy o‘qitish uslublaridan farqli o‘laroq, vizualizatsiyaning o‘quvchilar xotirasi va mantiqiy fikrlashini rivojlantirishdagi o‘rnini tahlil qilgan. Maqolada murakkab biologik jarayonlar va kimyoviy bog‘lanishlarni grafik ko‘rinishga keltirish orqali o‘quvchilarning mavzuni o‘zlashtirish darajasi qanchalik yuqori bo‘lishi tajriba-sinov natijalari bilan asoslangan. Shuningdek, darsning turli bosqichlarida qo‘llaniladigan interfaol grafik vositalar bo‘yicha metodik tavsiyalar berilgan.
References
1. O‘zbekiston Respublikasining "Ta’lim to‘g‘risida"gi Qonuni. (2020). Toshkent.
2. Ishmuhamedov R., Abduqodirov A., Pardaev A. (2008). Ta’limda innovatsion texnologiyalar (pedagog o‘qituvchilar uchun amaliy tavsiyalar). Toshkent: Iste’dod.
3. Sayidahmedov N. (2003). Yangi pedagogik texnologiyalar. Toshkent: Moliya.
4. Hyerle, D. N., & Alper, L. (2011). Visual Tools for Transforming Information Into Knowledge. Thousand Oaks, CA: Corwin Press. (Vizual vositalar bo‘yicha dunyodagi eng yetakchi manbalardan biri).
5. Marzano, R. J., Pickering, D., & Pollock, J. E. (2001). Classroom Instruction That Works: Research-Based Strategies for Increasing Student Achievement. Alexandria, VA: ASCD. (Grafikli organayzerlarning samaradorligi haqida ilmiy tadqiqotlar jamlangan).
6. Buzan, T. (2006). The Mind Map Book. Pearson Education. (Klaster va aqliy xaritalar metodikasi asoschisi).
7. Tolipov O‘. Q., Usmonboyeva M. (2005). Pedagogik texnologiyalarning tadbiqiy asoslari. Toshkent.
8. Ausubel, D. P. (1968). Educational Psychology: A Cognitive View. New York: Holt, Rinehart & Winston. (Grafik organayzerlarning psixologik asosi bo‘lgan "Advance Organizers" nazariyasi).
9. Yusupova F. (2021). Tabiiy fanlarni o‘qitishda innovatsion yondashuvlar. Pedagogik mahorat jurnali, 3-son