Sportchilarda diqqatni jamlash va konsentratsiya muammolari: tushuncha, sabablari va bartaraf etish mexanizmlari

Authors

  • SHukurov Mirshod Karim o’g’li Buxoro innovatsiyalar universiteti o‘qituvchisi Author
  • Sharipov Bahrom Bo‘riyevich Buxoro innovatsiyalar universiteti o‘qituvchisi Author

Keywords:

diqqat, konsentratsiya, sport psixologiyasi, diqqatni jamlash, xavotir, flow holati, mindfulness, vizualizatsiya, self-talk, sportchi, musobaqa faoliyati, aqliy tayyorgarlik

Abstract

Maqolada sportchilarda diqqatni jamlash va konsentratsiya muammolari nazariy-amaliy jihatdan tahlil qilingan. Diqqat va konsentratsiya tushunchalarining sport psixologiyasidagi o’rni, ularning sport faoliyati samaradorligiga ta’siri ko’rib chiqilgan. Sportchilarda konsentratsiya buzilishining asosiy sabablari — ichki (xavotir, motivatsiya pasayishi, charchash) va tashqi (tomoshabinlar, ob-havo, raqiblar) omillar tahlil etilgan. R.Nideffer, M.Chiksyentmixayi, D.Kahneman kabi olimlarning diqqat nazariyalari sport kontekstida ko’rib chiqilgan. Maqolada diqqatni mustahkamlash bo’yicha zamonaviy psixologik metodlar — mindfulness, vizualizatsiya, self-talk, neyrobiologik mashqlar va ularning samaradorligi tavsiflanган. Tadqiqot natijalari sport psixologlari, murabbiylar va sportchilar uchun amaliy ahamiyat kasb etadi.

References

1. Nideffer R.M. Test of Attentional and Interpersonal Style // Journal of Personality and Social Psychology. — 1976. — Vol. 34(3). — P. 394-404.

2. Csikszentmihalyi M. Flow: The Psychology of Optimal Experience. — New York: Harper & Row, 1990. — 303 p.

3. Kahneman D. Attention and Effort. — Englewood Cliffs: Prentice-Hall, 1973. — 246 p.

4. Weinberg R.S., Gould D. Foundations of Sport and Exercise Psychology. — 7th ed. — Champaign: Human Kinetics, 2019. — 648 p.

5. Moran A.P. Sport and Exercise Psychology: A Critical Introduction. — 3rd ed. — London: Routledge, 2012. — 480 p.

6. Kabat-Zinn J. Mindfulness-Based Interventions in Context: Past, Present, and Future // Clinical Psychology: Science and Practice. — 2003. — Vol. 10(2). — P. 144-156.

7. Vealey R.S., Greenleaf C.A. Seeing is Believing: Understanding and Using Imagery in Sport // Applied Sport Psychology. — New York: McGraw-Hill, 2010. — P. 267-304.

Downloads

Published

24-02-2026

How to Cite

Sportchilarda diqqatni jamlash va konsentratsiya muammolari: tushuncha, sabablari va bartaraf etish mexanizmlari. (2026). ZAMONAVIY ILM-FAN VA INNOVATSIYALAR NAZARIYASI , 3(2), 27-30. https://innoworld.net/index.php/zifin/article/view/1939