JAMOA TARBIYA OB’EKTI VA SUB’EKTI SIFATIDA

Abstract

Ushbu maqolada jamoaning tarbiya jarayonidagi o‘rni, uning ob’ekt va sub’ekt sifatidagi ikki tomonlama funksional mohiyati ilmiy-nazariy asosda yoritiladi. Tadqiqotda jamoaning shaxs kamolotiga ta’sir ko‘rsatuvchi tarbiyaviy mexanizmlari, ijtimoiy-psixologik qonuniyatlari hamda pedagogik jarayonning uzviy tarkibiy qismi sifatidagi roli tahlil qilinadi. Ayniqsa, jamoaning tarbiya ob’ekti sifatida pedagogik ta’sirlarni qabul qiluvchi, shakllantiriluvchi ijtimoiy tizim ekani; jamoa sub’ekt sifatida esa tarbiyaviy faoliyatni tashkil qiluvchi, o‘quvchilarni o‘zaro muloqot, hamkorlik, o‘zini-o‘zi boshqarish orqali tarbiyalovchi kuch sifatida namoyon bo‘lishi ilmiy dalillar asosida ochib beriladi. Maqolada A.S. Makarenko, V.A. Suxomlinskiy va zamonaviy pedagogika yondashuvlari asosida jamoa taraqqiyot bosqichlari, yetakchilik fenomeni, o‘zaro javobgarlik va ijtimoiy faollik omillari tahlil qilingan. Natijada jamoaning tarbiya jarayonidagi ikki tomonlama tabiatini chuqur ochib beruvchi ilmiy xulosalar ishlab chiqilgan bo‘lib, maktab va oliy ta’lim tizimida jamoaviy tarbiyani samarali tashkil etish bo‘yicha amaliy takliflar beriladi.