UYQU SIFATI BUZILISHINING YURAK-QON TOMIR KASALLIKLARI RIVOJLANISHIDAGI O‘RNI: MEXANIZMLAR, KLINIK BOG‘LIQLIK VA PROFILAKTIK YONDASHUVLAR
Keywords:
uyqu sifati, uyqusizlik, obstruktiv uyqu apnesi, sirkadiy ritm, arterial gipertenziya, ateroskleroz, yurak-qon tomir xavfi.Abstract
Ushbu maqolaning maqsadi uyqu sifati buzilishlari va yurak-qon tomir kasalliklari rivojlanishi o‘rtasidagi sababiy va prognostik bog‘liqlikni tahlil qilishdir. Analitik va taqqoslama yondashuv asosida epidemiologik dalillar, patofiziologik mexanizmlar hamda klinik kuzatuvlar umumlashtirildi. Natijalar uyqusizlik, uyqu apnesi va sirkadiy ritm buzilishlari arterial gipertenziya, ateroskleroz va aritmiyalar xavfini oshirishini ko‘rsatdi. Ilmiy hissasi uyquni klinik risk stratifikatsiyasiga integratsiya qilish zaruratini asoslashdan iborat.
References
1. Javaheri S., Redline S. Sleep, slow-wave sleep, and blood pressure. New York, Oxford University Press, 2017. 256 p.
2. Вейн А.М. Вегетативные расстройства: клиника, диагностика, лечение. Москва, МЕДпресс-информ, 2016. 432 с.
3. Irwin M.R. Sleep and inflammation: partners in sickness and in health. London, Academic Press, 2018. 214 p.
4. Кобалава Ж.Д., Котовская Ю.В. Артериальная гипертония: современные подходы к диагностике и лечению. Москва, ГЭОТАР-Медиа, 2020. 352 с.
5. Somers V.K., White D.P., Amin R. et al. Sleep apnea and cardiovascular disease. Philadelphia, Elsevier, 2016. 198 p.
6. Shahar E., Whitney C.W., Redline S. et al. Sleep-disordered breathing and cardiovascular outcomes. Boston, Harvard Medical School Press, 2015. 176 p.
7. Roenneberg T. Chronobiology: biological time, sleep, and health. Cambridge, Cambridge University Press, 2019. 303 p.
8. Власов В.В., Титов В.Н. Клиническая эпидемиология и доказательная медицина. Москва, Практика, 2018. 368 с.
9. Ахмедов Ф.Х., Рахимов Н.Н. Юрак-қон томир касалликларининг профилактикаси ва эрта диагностикаси. Тошкент, Ўзбекистон, 2019. 240 б.
10. Абдуллаев А.А., Нурматов Ш.А. Соғлом турмуш тарзи ва кардиоваскуляр хавф омиллари. Самарқанд, СамДУ нашриёти, 2021. 180 б.