MONOPOLIYA VA IQTISODIYOTDAGI RAQOBAT

Authors

  • Shokirova Dilnoza Olimjon qizi Qarshi davlat texnika universiteti Shahrisabz oziq-ovqat muxandisligi fakulteti talabasi Author
  • Uraqtosheva Marjona Nomoz qizi Qarshi davlat texnika universiteti Shahrisabz oziq-ovqat muxandisligi fakulteti talabasi Author
  • Luqmonova Mehribon Raxmatullo qizi Qarshi davlat texnika universiteti Shahrisabz oziq-ovqat muxandisligi fakulteti talabasi Author
  • Amrullayeva Zarina Bobomurod qizi Qarshi davlat texnika universiteti Shahrisabz oziq-ovqat muxandisligi fakulteti talabasi. Author
  • Ismoilova Yulduz Shavkat qizi Qarshi davlat texnika universiteti Shahrisabz oziq-ovqat muxandisligi fakulteti talabasi. Author
  • Almardonova Farangiz Ulugʻbek qizi Qarshi davlat texnika universiteti Shahrisabz oziq-ovqat muxandisligi fakulteti talabasi. Author

Keywords:

Monopoliya, iqtisodiy rivojlanish, raqobat, firma, iste’molchi, ishlab chiqarish, narx, bozor muvozanati, samaradorlik, terest, foyda.

Abstract

Ushbu maqolada monopoliyaning iqtisodiy mohiyati, uning yuzaga kelish sabablari va asosiy turlarini tahlil qilinadi. Monopoliya- bu bozirning bitta ishlab chiqaruvchi yoki sotuvchi tomonidan nazorat qilinadigan shakli bo'lib, u mahsulot narxini va hajmini mustaqil belgilash imkoniyatiga ega bo'ladi. Maqolada tabiiy, huquqiy, sun'iy va davlat monopoliya turlari yoritiladi. Shuningdek, monopoliyalarning ijobiy va salbiy oqibatlari, iste'molchilr va raqobat muhiti uchun keltiradigan ta'siri, hamda ularni tartibga solish mexanizmlari ko'rib chiqilgan. Mazkur maqolada,xo’jalik subyektlarining raqobatda ustunlikka erishishlari uchun faoliyat yuritayotgan raqobat muhitini tahlil qilish bosqichlarini olib borish haqida ma’lumotlar berilgan.

References

1. Salimov B.T., Yusupov M.S., Salimov B.B. Mikroiqtisodiyot. Dаrslik (To‘ldirilgan vaqayta ishlangan nashri). – T.: «Innovatsion rivojlanish nashriyot-matbaa uyi», 2021 – 448 b.

2. Нуриев Р.М. Kурс миkроэkономиkи: учебниk/ 2-е изд. – М.: Норма, 2005. – 563 cт.

3. Bakiyeva I.A., Xo‘jayev H.S., Muxitdinova M.S., Fayziyev Sh.SH. “Mikroiqtisodiyot” o‘quv qo‘llanma. T: “O‘zbekiston faylasuflar milliy jamiyati uyushmasi, 2017.436 b.

4. E.I.Ergashev.Bakiyeva I.A., Muxitdinova M.S., Fayziyev Sh.SH. B.Shermuxammedov. Mikroiqtisodiyot.makroiqtisodiyot. T: “Iqtisodiyot va moliya” nashriyoti -2019 y

5. Tursunov O., Usmonov R. Mikroiqtisodiyot darslik, Toshkent: “Iqtisodiy bilim”, 2017, pp. 20–180

6. Karimov D. Mikroiqtisodiyot va bozor mexanizmlari, Toshkent: “O‘qituvchi”, 2019, pp. 10–220.

7. Shodmonov Sh., G‘afurov U. “Iqtisodiyot nazariyasi”. — Toshkent: Iqtisod-Moliya nashriyoti 2020-yil 238-264, darslik.

8. Samuelson P., Nordhaus W. Economics, 19th Edition, McGraw-Hill, 2010, pp.

9. Krugman P., Wells R. Microeconomics, 4th Edition, Worth Publishers, 2018, pp. 23–150.

10. Qo‘shmuhammedov S., Rahimov N. Bozor iqtisodiyoti va mikroiqtisodiyot, Toshkent: “Fan va texnologiya”, 2018, pp. 15–200.

11. Sodiqov A. Iqtisodiy nazariya asoslari, Toshkent: “Sharq”, 2015, pp. 5–160.

12. D.O.Shokirova Mkroiqtisodiyot darslik 2025 yil. 97-100 b

13. D.O.Shokirova, A.F.Salimov “Akademik ko’nikmalar va kasbiy kompetensiyalar” Darslik 2025 yil. 118-135 bet.

14. D.O.Shokirova “Akademik ko’nikmalar va kasbiy kompetensiyalar” O’quv qo‘llanma 2025 yil. 203-225 bet.

15. Dilnoza, Shokirova. "ADVANTAGES OF ADAPTATION OF SELF-DEVELOPMENT THEORY TO IDEAS AND TECHNOLOGIES IN THE EDUCATIONAL PROCESS." Conferencea (2025): 81-84.

16. Dilnoza, Shokirova. "SELF-DEVELOPMENT IN THE EDUCATIONAL PROCESS TRANSFORM THEORY INTO IDEAS AND TECHNOLOGIES ADVANTAGES OF ADAPTATION." Conferencea (2025): 36-39.

17. Dilnoza, S. (2025, January). PEDAGOGICAL TECHNOLOGIES AIMED AT INCREASING STUDENT ACTIVITY IN THE LEARNING PROCESS. CURRENT APPROACHES AND NEW RESEARCH IN MODERN SCIENCES International scientific-online conference.

18. Erkin Egamberdiyev “Mikroiqtisodiyot”. Darslik T.: ILM ZIYO, 2015. -338 b.

19. S.S.G’ulomov, R.X.Alimov, B.T.Salimov, B.Yu.Xodiyev, A.I.Ishnazarov mikroiqtisodiyot. Darslik. – ≪sharq,≫ nashriyot-matbaa Aksiyadorlik kompaniyasi Bosh taxririyati.Toshkent – 2001

Downloads

Published

2026-03-23

Issue

Vol. 3 No. 3 (2026): YANGI RENESSANS

Section

Articles

How to Cite

MONOPOLIYA VA IQTISODIYOTDAGI RAQOBAT. (2026). YANGI RENESSANS, 3(3), 39-45. https://innoworld.net/index.php/yr/article/view/2102