TISH KARIESINI TASHXISLASH VA DAVOLASHDA YUZAGA KELADIGAN XATOLAR HAMDA ASORATLARNING KLINIK AHAMIYATI, ULARNI BIRLAMCHI VA IKKILAMCHI BARTARAF ETISH USULLARINING ILMIY-NAZARIY TAHLILI
Keywords:
tish kariyesi, diagnostik xatolar, davolash xatolari, ikkilamchi kariyes, pulpit, periodontit, restorativ stomatologiya, diagnostika.Abstract
Tish kariyesi stomatologik amaliyotda eng keng tarqalgan kasalliklardan biri bo‘lib, uning tashxislanishi va davolanish sifati bemorning uzoq muddatli stomatologik salomatligini belgilovchi muhim omillardan hisoblanadi. So‘nggi yillarda diagnostika va davolash texnologiyalarining sezilarli darajada takomillashganiga qaramasdan, kariyesni tashxislash va davolash jarayonida turli xatolar hamda asoratlarning uchrashi dolzarb muammolardan biri bo‘lib qolmoqda. Diagnostik xatolar kariyesning chuqurligi va faoliyat darajasini noto‘g‘ri baholash, differensial tashxisdagi kamchiliklar, rentgenologik tekshiruvlarning yetarli darajada o‘tkazilmasligi hamda klinik ma’lumotlarni noto‘g‘ri talqin qilish bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Davolash bosqichidagi xatolar esa kariyoz to‘qimalarning to‘liq olib tashlanmasligi, sog‘lom dentinning ortiqcha preparatsiyasi, pulpaning tasodifiy ochilishi, restorativ materiallarning noto‘g‘ri qo‘llanilishi va okklyuzion munosabatlarning buzilishi kabi holatlarda namoyon bo‘ladi. Ilmiy ma’lumotlarga ko‘ra, ikkilamchi kariyes, plomba chetlarining germetik yopilmasligi, pulpit va periodontit kabi asoratlar ko‘pincha dastlabki diagnostika va davolashdagi kamchiliklar natijasida yuzaga keladi. Mazkur maqolada tish kariyesini tashxislash va davolashda uchraydigan asosiy xatolar, ularning kelib chiqish mexanizmlari, klinik oqibatlari hamda birlamchi va ikkilamchi profilaktik choralar ilmiy adabiyotlar asosida tahlil qilinadi. Shuningdek, zamonaviy diagnostik texnologiyalar, minimal invaziv davolash konsepsiyasi va sifat nazoratiga asoslangan yondashuvlarning samaradorligi yoritiladi
References
1. Featherstone, J. D. B. (2008). Dental caries: A dynamic disease process. Australian Dental Journal, 53(3), 286–291.
2. Kidd, E. A. M., & Fejerskov, O. (2016). Essentials of dental caries (4th ed.). Oxford University Press.
3. Fejerskov, O., Nyvad, B., & Kidd, E. A. M. (2015). Dental caries: The disease and its clinical management (3rd ed.). Wiley-Blackwell.
4. Mount, G. J., & Hume, W. R. (2016). Preservation and restoration of tooth structure (3rd ed.). Wiley-Blackwell.
5. Sturdevant, C. M. (2019). Sturdevant’s art and science of operative dentistry (7th ed.). Elsevier.
6. Summit, J. B., Robbins, J. W., Hilton, T. J., & Schwartz, R. S. (2016). Fundamentals of operative dentistry: A contemporary approach (4th ed.). Quintessence Publishing.
7. Banerjee, A. (2013). Minimal intervention dentistry: Part 7. Minimally invasive operative caries management. British Dental Journal, 214(3), 107–111.
8. Pitts, N. B., Zero, D. T., Marsh, P. D., Ekstrand, K., Weintraub, J. A., Ramos-Gomez, F., Tagami, J., Twetman, S., Tsakos, G., & Ismail, A. (2017). Dental caries. Nature Reviews Disease Primers, 3(1), 17030.
O‘zbekiston Respublikasi, Andijon viloyati, Shahrixon tumani
(+998) 945668868