YUZ-JAG‘ SOHASINING TRAVMATIK SUYAK SHIKASTLANISHLARI VA YALLIG‘LANISH KASALLIKLARI BO‘LGAN BEMORLARNI OPERATSIYADAN KEYIN REABILITATSIYA QILISHNING KLINIK-NAZARIY ASOSLARI
Keywords:
reabilitatsiya, yuz-jag‘ jarrohligi, travmatik sinish, osteomiyelit, operatsiyadan keyingi davr, fizioterapiya, funksional tiklanish, temporomandibulyar bo‘g‘imAbstract
Yuz-jag‘ sohasining travmatik suyak shikastlanishlari hamda yallig‘lanish kasalliklari stomatologiya va yuz-jag‘ jarrohligida eng murakkab klinik holatlar qatoriga kiradi. Ushbu patologiyalar ko‘pincha transport hodisalari, maishiy jarohatlar, sport travmalari, ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisalar, shuningdek odontogen infeksiyalar natijasida yuzaga keladi. Zamonaviy jarrohlik usullarining rivojlanishi tufayli bunday bemorlarni operativ davolash samaradorligi ortib bormoqda, biroq operatsiyadan keyingi davrda to‘g‘ri tashkil etilgan reabilitatsiya jarayoni yakuniy klinik natijani belgilovchi asosiy omillardan biri hisoblanadi. Ilmiy ma’lumotlarga ko‘ra, yuz-jag‘ suyaklari sinishidan keyin asoratlar 18–35 % hollarda, osteomiyelit va boshqa yallig‘lanish kasalliklaridan keyin esa 25 % gacha uchraydi. Ushbu asoratlar orasida kontrakturalar, chaynash funksiyasining buzilishi, temporomandibulyar bo‘g‘im disfunksiyasi, yumshoq to‘qimalar fibrozlari, nevrologik asoratlar hamda kosmetik deformatsiyalar alohida o‘rin tutadi. Shu sababli operatsiyadan keyingi davrda kompleks reabilitatsiya choralarini qo‘llash muhim klinik ahamiyatga ega. Mazkur maqolada yuz-jag‘ sohasining travmatik suyak shikastlanishlari va yallig‘lanish kasalliklari bo‘lgan bemorlarni operatsiyadan keyingi reabilitatsiya qilishning zamonaviy tamoyillari ilmiy-nazariy asosda tahlil qilindi. Reabilitatsiya jarayonining bosqichlari, fizioterapiya, dori-darmon terapiyasi, ortopedik va funksional tiklash usullari, shuningdek psixologik moslashuvning ahamiyati keng yoritildi.
References
1. Fonseca, R. J., & Barber, H. D. (2018). Oral and Maxillofacial Trauma. Elsevier.
2. Miloro, M., Ghali, G. E., Larsen, P. E., & Waite, P. (2017). Peterson’s Principles of Oral and Maxillofacial Surgery. Springer.
6. Ergashev, B. (2025). Tish emal prizmalariga yopishib olgan tish blyashka matrixning mikrobiologiyasi va tarkibi. Modern Science and Research, 4(3), 815–820.
7. Ergashev, B. (2025). Advances in oral health: Prevention, treatment, and systemic implications. American Journal of Education and Learning, 3(3), 1108–1114.
8. Tursunaliyev, Z., & Ergashev, B. (2025). Bolalarda tish kariesini oldini olish usullari. Modern Science and Research, 4(4), 686–691.
9. Ergashev, B. (2025). Karies va paradont kasalliklari profilaktikasi. Modern Science and Research, 4(4), 732–741.
10. Ergashev, B. (2025). Psychological support for cancer patients. ИКРО журнал, 15(1), 164–167.
11. Ergashev, B., & Raxmonov, Sh. (2025). Oral trichomoniasis: Epidemiology, pathogenesis, and clinical significance. Kazakh Journal of Ecosystem Restoration and Biodiversity, 1(1), 19–27.
12. Ergashev, B., & Raxmonov, Sh. (2025). Transmission dynamics of tuberculosis: An epidemiological and biological perspective. Kazakh Journal of Ecosystem Restoration and Biodiversity, 1(1), 28–35.
13. Ergashev, B. J. O‘g‘li. (2025). Uch shoxli nervning yallig‘lanishi: Klinikasi, etiologiyasi va davolash usullari. Research Focus, 4(3), 162–169.
14. Ergashev, B. J. (2025). Tish kariesi tarqalishining ijtimoiy va biologik omillari: Tahliliy yondashuv. Журнал научных исследований и их решений, 4(2), 427–430.
15. Raxmanov, Sh., Baxadirov, M., & Ergashev, B. (2025). Skin diseases laboratory diagnosis. Международный мультидисциплинарный журнал исследований и разработок, 1(3), 130–132.
O‘zbekiston Respublikasi, Andijon viloyati, Shahrixon tumani
(+998) 945668868