JAG‘ DEFORMATSIYALARINI JARROHLIK YO‘LI BILAN DAVOLASH USULLARI VA OPERATSIYADAN KEYINGI REABILITATSIYA JARAYONINING KLINIK-NAZARIY ASOSLARI

Abstract

Jag‘ deformatsiyalari yuz-jag‘ sohasining tug‘ma yoki orttirilgan nuqsonlari bo‘lib, ular nafaqat estetik ko‘rinishga, balki chaynash, nutq, nafas olish va psixologik holatga ham salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Zamonaviy yuz-jag‘ jarrohligida bunday deformatsiyalarni davolashning asosiy usuli ortognatik jarrohlik, rekonstruktiv operatsiyalar, distraksion osteogenez va kombinatsiyalangan ortodontik-jarrohlik davolash hisoblanadi. Ushbu maqolada jag‘ deformatsiyalarini jarrohlik yo‘li bilan davolashning nazariy asoslari, operatsiya usullari, ularning samaradorligi hamda operatsiyadan keyingi reabilitatsiya jarayonining ahamiyati ilmiy adabiyotlar, dissertatsiyalar va klinik kuzatuvlar asosida tahlil qilindi So‘nggi yillarda o‘tkazilgan ilmiy tadqiqotlar ma’lumotlariga ko‘ra, ortognatik operatsiyalar o‘tkazilgan bemorlarning 85–92 % ida funksional natijalar yaxshilangan, 80 % dan ortiq bemorlarda estetik ko‘rsatkichlar sezilarli darajada tiklangan. Distraksion osteogenez usuli qo‘llanganda esa suyak hajmini oshirish samaradorligi 90 % ga yaqin natijani ko‘rsatgan. Reabilitatsiya jarayoni to‘g‘ri tashkil etilgan hollarda asoratlar soni 2–3 baravar kamayishi aniqlangan. Operatsiyadan keyingi reabilitatsiya jarayoni fizioterapiya, ortodontik davolash, nutq terapiyasi, dietoterapiya va psixologik moslashuvni o‘z ichiga oladi. Kompleks yondashuv qo‘llanilganda davolash natijalari sezilarli darajada yaxshilanadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, jag‘ deformatsiyalarini davolashda jarrohlik va reabilitatsiya bosqichlarining uzviy bog‘liqligi yuqori klinik samaradorlikni ta’minlaydi.