KLINIK EPIDEMIOLOGIYA VA PROFILAKTIKA FANINING STOMATOLOGIYA AMALIYOTIDAGI NAZARIY VA AMALIY AHAMIYATI

Authors

  • Ismoilov Lazizbek Karimjono‘g‘li Central Asian Medical University xalqaro tibbiyot universiteti Terapevtik stomatologiya 1-kurs ordinatori, Burhoniddin Marg‘inoniy ko‘chasi 64-uy, Farg‘ona shahri, O‘zbekiston, tel.: +998 95 485 00 70, e-mail: info@camuf.uz1 Email: lazizbeki846@gmail.com1 Author

Keywords:

klinik epidemiologiya, stomatologiya, profilaktika, tish kariesi, parodont kasalliklari, og‘iz gigiyenasi, epidemiologik tadqiqot.

Abstract

Ushbu ilmiy maqolada klinik epidemiologiya va profilaktika fanining stomatologiya sohasidagi o‘rni, nazariy asoslari hamda amaliy ahamiyati keng qamrovda tahlil qilindi. Zamonaviy stomatologiya faqat davolashga emas, balki kasalliklarning oldini olish, ularning tarqalishini nazorat qilish va sog‘liqni saqlash tizimida samarali profilaktik choralarni ishlab chiqishga yo‘naltirilgan kompleks yondashuvni talab qiladi. Klinik epidemiologiya aynan shu jarayonda muhim metodologik asos bo‘lib xizmat qiladi. Ushbu fan kasalliklarning tarqalishi, xavf omillari, etiologik sabablar va klinik kechish xususiyatlarini statistik va ilmiy usullar yordamida o‘rganadi. Stomatologik kasalliklar, xususan tish kariesi, parodontal kasalliklar, og‘iz bo‘shlig‘i shilliq qavati patologiyalari va ortodontik muammolar dunyo aholisi orasida eng keng tarqalgan kasalliklar qatoriga kiradi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, aholining 90 foizdan ortig‘ida hayot davomida kamida bir marta karies kuzatiladi. Shu sababli profilaktika choralarini ilmiy asosda ishlab chiqish dolzarb hisoblanadi. Maqolada klinik epidemiologik tadqiqotlar natijalari, ilmiy maqolalar, dissertatsiya ishlari va nazariy manbalar asosida stomatologiyada profilaktika tizimini takomillashtirish zarurati asoslab berildi. Shuningdek, individual va ommaviy profilaktika usullarining samaradorligi, gigiyena odatlarining roli, ijtimoiy omillar ta’siri hamda tibbiy nazorat tizimining ahamiyati yoritildi. Tadqiqot natijalari stomatologiyada klinik epidemiologiya va profilaktika fanining qo‘llanilishi kasalliklar tarqalishini kamaytirish, davolash samaradorligini oshirish va sog‘lom turmush tarzini shakllantirishda muhim omil ekanligini ko‘rsatdi. Ushbu maqola stomatologiya, profilaktik tibbiyot va sog‘liqni saqlashni tashkil etish sohasida ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.

References

1. Burt, B. A., & Eklund, S. A. (2013). Dentistry, Dental Practice, and the Community. Elsevier.

2. Carranza, F. A., Newman, M. G., & Takei, H. (2015). Clinical Periodontology. Saunders.

3. Fejerskov, O., & Kidd, E. (2015). Dental Caries: The Disease and Its Clinical Management. Wiley Blackwell.

4. Petersen, P. E. (2014). Global oral health status report. World Health Organization.

5. Pine, C. (2012). Community Oral Health. Wright.

6. Rose, G. (2008). Strategy of Preventive Medicine. Oxford University Press.

7. Sackett, D. L. (2011). Clinical Epidemiology: A Basic Science for Clinical Medicine. Lippincott.

8. Last, J. M. (2007). A Dictionary of Epidemiology. Oxford University Press.

9. Murray, C. J. (2012). Global Health Statistics. Harvard University Press.

10. WHO. (2016). Oral health surveys: basic methods. World Health Organization.

11. Daly, B., Watt, R., Batchelor, P., & Treasure, E. (2013). Essential Dental Public Health. Oxford.

12. Newman, M., Takei, H., Klokkevold, P. (2018). Carranza's Clinical Periodontology. Elsevier.

13. Axelsson, P. (2000). Preventive Materials, Methods, and Programs. Quintessence.

14. Sheiham, A., & Watt, R. (2000). The Common Risk Factor Approach. Community Dentistry.

15. Baelum, V., & Lopez, R. (2013). Periodontal Epidemiology. Wiley.

16. Glick, M. (2015). Burket’s Oral Medicine. PMPH.

17. Mount, G., & Hume, W. (2005). Preservation and Restoration of Tooth Structure.

18. Cohen, S., & Hargreaves, K. (2011). Pathways of the Pulp. Mosby.

19. Pinkham, J. (2013). Pediatric Dentistry. Elsevier.

20. Proffit, W. (2014). Contemporary Orthodontics. Mosby.

Downloads

Published

23-03-2026

How to Cite

KLINIK EPIDEMIOLOGIYA VA PROFILAKTIKA FANINING STOMATOLOGIYA AMALIYOTIDAGI NAZARIY VA AMALIY AHAMIYATI. (2026). ORIENTAL JOURNAL OF MEDICINE AND NATURAL SCIENCES, 3(3), 65-72. https://innoworld.net/index.php/ojmns/article/view/2097