REVMATOID ARTRIT PATOGENEZIDA PSIXOEMOTSIONAL BUZILISHLARNING ROLI VA ULARNI ANIQLASHNING SAMARALI USULLARI
Keywords:
revmatoid artrit, HADS shkalasi, VAS indeksi, psixologik zo‘riqish, depressiv holat, xavotirlanish darajasi, psixokorreksion yondashuv, psixoterapevtik intervensiya.Abstract
Mazkur tadqiqotda revmatoid artrit (RA) bilan kasallangan bemorlarda psixoemotsional buzilishlarning kasallikning klinik kechuviga va uning og‘irlik darajasiga ta’siri hamda ushbu buzilishlarni aniqlashda qo‘llaniladigan asosiy diagnostik metodlar tahlil qilindi. Psixologik baholash jarayonida HADS (Hospital Anxiety and Depression Scale) shkalasi, og‘riq intensivligini aniqlashda esa VAS (Visual Analog Scale) dan foydalanildi. Olingan ilmiy ma’lumotlar RA bemorlarida depressiv va xavotirli holatlarning yuqori uchrash chastotasiga ega ekanligini, ularning og‘riq kuchi hamda kasallik faolligi bilan yaqin bog‘liqligini ko‘rsatdi. Joriy etilgan interventsion psixokorreksiya dasturi bemorlarning psixologik barqarorligini oshirganini va og‘riq sezgilarining kamayishiga samarali ta’sir ko‘rsatganini tasdiqladi.
References
1. Matcham F., Rayner L., Steer S., Hotopf M. Depression in rheumatoid arthritis: a systematic review. Rheumatology. 2013;52:2136–2146.
2. Curtis J.R., Harrold L., et al. Anxiety and depression impact on disease activity in RA. Arthritis Care & Research. 2019;71(9):1189–1197.
3. McInnes I.B., Schett G. The pathogenesis of rheumatoid arthritis. N Engl J Med. 2017;365:2205–2219.
4. Zautra A.J., Fasman R., Davis M.C. Daily fatigue in RA: predictors and consequences. Ann Behav Med. 2007;33:37–49.
5. Nikmat A.W., Hawthorne G., Al-Mashoor S.H. Quality of life and psychological well-being in RA. Int J Rheum Dis. 2015;18:164–171.
6. Smolen J.S., Aletaha D., McInnes I.B. Rheumatoid arthritis. Lancet. 2016;388:2023–2038.
7. van Middendorp H., Evers A.W. Psychological interventions in RA: A review. Curr Rheumatol Rep. 2016;18(3):15.
8. Treharne G.J., Lyons A.C., Hale E.D. Predictors of anxiety and depression in RA. Psychology & Health. 2008;23(1):97–111.
9. Gafurova, S. S., Sharodiya, D., & Alimuhamedova, S. J. (2025). TO IDENTIFY ANXIETY-PHOBIC DISORDERS IN IRRITABLE BOWEL SYNDROME AND STUDY THE EFFECTIVENESS OF COGNITIVE BEHAVIORAL THERAPY IN THEM.
10. Maxamatjanova, N. M., Mirxaydarova, F. S., & Mirxaydarova, S. M. (2023). ANXIETY AND DEPRESSIVE DISORDERS IN DIABETES.
11. AHAMIYATI, D. R. Q. D. NM Maxamatjanova. FS Mirxaydarova, SM Mirxaydarova Академические исследования в современной науке, 2(7), 19-20.
12. Janabergenova, G. (2021). OPTIKA BO'LIMINI O'QITISHDA INNOVATSION METODLARDAN FOYDALANISH. Scientific progress, 1(5), 460-464.
13. Ембергенова, М. (2025). Употребление Слов, Заимствованных Из Русского Языка И Посредством Русского Языка В Произведениях И. Юсупова. TLEP–International Journal of Multidiscipline, 2(5), 150-151.
14. Ismailov, K. S., Ismailov, T. K., Abishov, M. S., & Tajekeev, Z. K. (2023). Organizational-Economic Principles of Digitalizing the Processes of Using Meliorative Systems. Journal of Survey in Fisheries Sciences, 10(2S), 3088-3091.
15. Mukhammed, A. (2023). AGRICULTURAL ECONOMY. Science and Innovation, 2(3), 26-27.
16. Тажекеев, З. К. (2019). Методические аспекты применения способов финансового анализа в аудит. Экономика и предпринимательство, (11), 918-923.
17. Тажекеев, З. К. (2017). Проблематика существенности в аудите. Наука и мир, (2-2), 50-52.
18. Yusuphojaeva S.T., Gafurova S.Sh. Depressive-anxiety disorders in RA and psychotherapy effectiveness. Tashkent Medical Academy Reports. 2023.
19. Гафурова, С. Ш., & Юсупходжаева, С. Т. (2023). Ta’sirlangan ichak sindromida xavotir-fobik buzilishlar, ularda psixoterapiya va psixofarmakoterapiyaning samaradorligi (Doctoral dissertation).
20. Юсупходжаева С. Т., Гафурова С. Ш. Значение когнитивно-бихевиоральной психотерапии при тревожно-депрессивных расстройствах //Прикладные науки в современном мире: проблемы и решения. –2022. –Т. 1. –No. 23. –С. 24-26.
21. Гафурова, С. Ш., & Юсупходжаева, С. Т. (2024). Identification of anxiety-phobic disorders in irritable bowel syndrome and improvement of medical psychological support in them.