ELEKTRON TIJORATNING MILLIY IQTISODIYOT RIVOJLANISHIDAGI STRATEGIK O‘RNI
Keywords:
elektron tijorat, raqamli iqtisodiyot, elektron savdo, raqamli bozor, tadbirkorlik, raqobat, innovatsiya, logistika, eksport, bandlik, platform.Abstract
Mazkur maqolada elektron tijoratning milliy iqtisodiyot
rivojlanishidagi strategik o‘rni, uning bozor mexanizmlari, tadbirkorlik faolligi,
raqobat muhiti, bandlik, eksport salohiyati va iqtisodiy samaradorlikka ta’siri
ilmiy-nazariy hamda statistik yondashuvlar asosida tadqiq etilgan. Elektron tijorat
zamonaviy iqtisodiyotda faqat tovarlarni internet orqali sotish vositasi emas, balki
ishlab chiqaruvchi, sotuvchi, iste’molchi, moliyaviy tashkilot, logistika operatori
va davlat o‘rtasidagi iqtisodiy munosabatlarni raqamli muhitda birlashtiruvchi
kompleks infratuzilma sifatida baholangan. Maqolada O‘zbekiston Respublikasida
elektron tijoratning rivojlanish dinamikasi, internetdan foydalanish darajasi,
raqamli to‘lovlar, elektron savdo infratuzilmasi va raqamli iqtisodiyotda
yaratilayotgan qo‘shilgan qiymat ko‘rsatkichlari tahlil qilinadi. Natijalar elektron
tijoratning tranzaksiya xarajatlarini qisqartirish, bozor chegaralarini kengaytirish,
kichik biznesning bozorga kirishini yengillashtirish va yangi bandlik shakllarini
yaratish imkoniyatlarini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, logistika, kiberxavfsizlik,
raqamli tafovut, iste’molchilar huquqlarini himoya qilish va institutsional muhit
masalalari rivojlanishning muhim shartlari sifatida asoslanadi.
References
1. Goldstein, A., & O’Connor, D. (2000). E-commerce for development: Prospects
and policy issues. OECD Development Centre Working Papers, 164. OECD
Publishing. https://doi.org/10.1787/814454018016
2. International Telecommunication Union. (2024). Facts and figures 2024. ITU.
3. National Statistics Committee of the Republic of Uzbekistan. (2025). E
commerce trade volume, 2016–2024. Statistics Agency of Uzbekistan.
4.
National Statistics Committee of the Republic of Uzbekistan. (2025).
Information economy and electronic commerce: Gross value added. Statistics
Agency of Uzbekistan.
5. National Statistics Committee of the Republic of Uzbekistan. (2025). Internet
usage indicators of the population of the Republic of Uzbekistan. Statistics Agency
of Uzbekistan.
6. OECD. (1999). The economic and social impact of electronic commerce:
Preliminary findings and research agenda. OECD Publishing.
7. OECD. (2019). Unpacking e-commerce: Business models, trends and policies.
OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/23561431-e
8. OECD. (2021). The digital transformation of SMEs. OECD Publishing.
9. OECD. (2021). SMEs in the online platform economy. OECD Publishing.
10. United Nations Conference on Trade and Development. (2004). E-commerce
and development report 2004. United Nations.
11. United Nations Conference on Trade and Development. (2024). Digital
economy report 2024: Shaping an environmentally sustainable and inclusive digital
future. United Nations.
12. United Nations Conference on Trade and Development. (2025). Business e
commerce sales and the role of online platforms. United Nations.
13. United Nations Conference on Trade and Development. (2025). Fast-tracking
implementation of reforms enabling e-commerce and digital trade. United Nations.
14. World Bank. (2023). Streamlining e-commerce in Uzbekistan and regional
cooperation: Agriculture, light industries, and digital services. World Bank.
15. World Bank. (2023). Uzbekistan digital economy and information technology
sector development. World Bank.
16. World Bank. (2025). The Global Findex Database 2025: Connectivity and financial inclusion
in the digital economy. World Bank.
17. World Bank. (2025). Digital economy: Overview. World Bank.
18. World Bank. (2026). At your service? The promise of services-led growth in Uzbekistan.
World Bank
19. Xing, Z. (2018). The impacts of information and communications technology and e
commerce on bilateral trade flows. International Economics and Economic Policy, 15, 565–586.
https://doi.org/10.1007/s10368-017-0375-5
20. Zhu, F., & Liu, Q. (2018). Competing with complementors: An empirical look at
Amazon.com.
Strategic