KATTA MA’LUMOTLAR (BIG DATA) TEXNOLOGIYALARINING IQTISODIY QARORLAR QABUL QILISH SAMARADORLIGIGA TA’SIRI: O‘ZBEKISTON TAJRIBASI

Authors

  • Hasanjon Bahodirov Baxtiyorbek o‘g‘li International Institute of Food Technology and Engineering Faculty of Economics Fergana, Uzbekistan E-mail: bahodirovhasanjon@gmail.com ORCID: (ORCID ID kiriting) Author

Keywords:

Big Data, raqamli iqtisodiyot, iqtisodiy qarorlar, Data Analytics, Open Data, raqamli transformatsiya, iqtisodiy samaradorlik, Business Intelligence.

Abstract

Mazkur maqolada Big Data texnologiyalarining O‘zbekiston iqtisodiyotida iqtisodiy qarorlar qabul qilish samaradorligiga ta’siri kompleks yondashuv asosida tadqiq etilgan. Tadqiqot davomida katta ma’lumotlar texnologiyalarining nazariy asoslari, rivojlangan davlatlar tajribasi hamda O‘zbekistonda Big Data infratuzilmasining hozirgi holati tahlil qilindi. Statistik, qiyosiy va SWOT tahlil usullaridan foydalangan holda Big Data texnologiyalarining davlat boshqaruvi, bank-moliya, sanoat, qishloq xo‘jaligi, sog‘liqni saqlash, ta’lim, transport-logistika va elektron tijorat tarmoqlaridagi iqtisodiy samaradorligi baholandi. Tadqiqot natijasida Big Data texnologiyalarini iqtisodiyot tarmoqlariga keng joriy etish mehnat unumdorligini oshirish, resurslardan samarali foydalanish, investitsion jozibadorlikni kuchaytirish hamda davlat boshqaruvi sifatini yaxshilashga xizmat qilishi asoslandi. Shuningdek, O‘zbekiston sharoitida Big Data texnologiyalarini rivojlantirish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqildi.

References

1. Brynjolfsson, E., & McAfee, A. (2022). The Business of Artificial Intelligence and Data Analytics. Harvard Business Review Press.

2. Davenport, T. H., & Harris, J. G. (2022). Competing on Analytics: Updated with New Insights. Harvard Business Review Press.

3. European Commission. (2023). Industry 5.0: A Transformative Vision for Europe. Brussels.

4. International Monetary Fund. (2024). Artificial Intelligence and the Future of Work. IMF Working Paper.

5. International Monetary Fund. (2025). Digital Transformation and Economic Growth. Washington, DC.

6. International Telecommunication Union. (2023). Global ICT Development Report 2023. Geneva.

7. International Telecommunication Union. (2024). Measuring Digital Development: Facts and Figures 2024. Geneva.

8. IT Park Uzbekistan. (2024). Annual Report 2024. Tashkent.

9. IT Park Uzbekistan. (2025). IT Services Export Report. Tashkent.

10. McKinsey Global Institute. (2021). The State of AI and Advanced Analytics.

11. McKinsey Global Institute. (2023). The Data-Driven Enterprise of 2025.

12. McKinsey Global Institute. (2024). The Economic Potential of Generative AI.

13. Mayer-Schönberger, V., & Cukier, K. (2022). Big Data: A Revolution That Will Transform How We Live, Work and Think (Updated Edition). John Murray.

14. Organisation for Economic Co-operation and Development. (2023). OECD Digital Economy Outlook 2023. Paris.

15. Organisation for Economic Co-operation and Development. (2024). OECD Digital Government Index 2024. Paris.

16. Organisation for Economic Co-operation and Development. (2025). OECD Artificial Intelligence Review. Paris.

17. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. (2025). To‘lov tizimlari va raqamli moliya bo‘yicha statistik ma'lumotlar. Toshkent.

18. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika agentligi. (2025). O‘zbekiston Respublikasining ijtimoiy-iqtisodiy ko‘rsatkichlari. Toshkent.

19. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2020). PF–6079-son Farmon. "Raqamli O‘zbekiston – 2030" strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida. Toshkent.

20. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2024). Raqamli iqtisodiyot va axborot texnologiyalarini rivojlantirishga oid qarorlar to‘plami. Toshkent.

21. O‘zbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi. (2024). Raqamli texnologiyalarni rivojlantirish bo‘yicha yillik hisobot. Toshkent.

22. O‘zbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi. (2025). Elektron hukumat va raqamli xizmatlar monitoringi. Toshkent.

23. Stanford University. (2024). Stanford AI Index Report 2024. Stanford Institute for Human-Centered Artificial Intelligence.

24. Stanford University. (2025). Digital Economy Research Report. Stanford Digital Economy Lab.

25. United Nations Conference on Trade and Development. (2021). Digital Economy Report 2021. Geneva.

26. United Nations Conference on Trade and Development. (2024). Digital Economy Report 2024. Geneva.

27. United Nations Development Programme. (2023). Digital Transformation for Sustainable Development. New York.

28. UNESCO. (2023). Recommendation on the Ethics of Artificial Intelligence: Implementation Report. Paris.

29. World Bank. (2023). World Development Report 2023: Migrants, Refugees, and Societies. Washington, DC.

30. World Bank. (2025). Digital Development Overview 2025. Washington, DC.

Downloads

Published

09-08-2026

How to Cite

KATTA MA’LUMOTLAR (BIG DATA) TEXNOLOGIYALARINING IQTISODIY QARORLAR QABUL QILISH SAMARADORLIGIGA TA’SIRI: O‘ZBEKISTON TAJRIBASI. (2026). ORIENTAL JOURNAL OF ACADEMIC AND MULTIDISCIPLINARY REASEARCH, 3(8), 66-93. https://innoworld.net/index.php/ojamr/article/view/2763