YAPON VA O’ZBEK TILLARIDA GAP QURILISHINING QIYOSIY-TIPOLOGIK TAHLILI
Keywords:
qiyosiy tipologiya(Komparativistika),sintaktik sturuktura,SOV modeli,Morfosintaktik tahlil,gapning maqsadiga ko’ra turlari,zamon kategoriyasi,ega,kesim va to’ldiruvchi munosabati,aggyutinativ tillar oilasiAbstract
Ushbu maqolada o’zbek va yapon tillarining grammatik qurilishi qiyosiy-tipologik jihatdan tadqiq etilgan.O’rganish davomida har ikki til uchun xos bo’lgan SOV ,ya’ni Subject+Object+Verb modelining sintaktik xususiyatlari,gap bo’laklarining joylashuv tartibi va ularning o’zaro bog’lanish qonuniyatlari tahlil qilingan.Yuqoridagi tillar aggyutinativ til oilasiga mansub ekanligi keng yoritilib,maqolada gapning ifoda maqsadiga ko’ra turlari (darak,so’roq,buyruq,his-hayajon) va fe’lning zamon kategoriyalari misolida o’zbek va yapon tillaridagi o’xshash va farqli jihatlar ilmiy asoslab berilgan.Olingan natijalar tillarning tipologik o’xshashligini aniqlashda hamda tarjimashunoslik sohasidagi ayrim muammolarni bartaraf etishda muhim nazariy ahamiyat kasb etadi.
References
1. Comrie, B. (1989). Language universals and linguistic typology: Syntax and morphology (2nd ed.). University of Chicago Press.
2. Dryer, M. S., & Haspelmath, M. (Eds.). (2013). The world atlas of language structures online. Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. https://wals.info.
3. Shibatani, M. (1990). The languages of Japan. Cambridge University Press.
4. Tsujimura, N. (2014). An introduction to Japanese linguistics (3rd ed.). Wiley-Blackwell
5. Kornfilt, J. (1997). Turkish. Routledge.
6. Johanson, L., & Csató, É. Á. (Eds.). (1998). The Turkic languages. Routledge
7. Saito, M., Imai, T., & Aboh, E. (Eds.). (2008). Noun phrase in Japanese and English. Oxford University Press.
8. Payne, T. E. (2006). Exploring language structure: A student’s guide. Cambridge University Press
9. Whaley, L. J. (1997). Introduction to typology: The unity and diversity of language. Sage Publications.
10. Song, J. J. (2018). Linguistic typology: Morphology and syntax (2nd ed.). Routledge.
11. Miyagawa, S. (2010). Why agree? Why move? Unifying agreement-based and discourse-configurational languages. MIT Press.
12. Siewierska, A. (2004). Person. Cambridge University Press.
13. Dahl, Ö. (2000). Tense and aspect in the languages of Europe. De Gruyter.
14. Croft, W. (2003). Typology and universals (2nd ed.). Cambridge University Press.