MAHALLIY AVTOSERVIS SHAROITIDA TIRSAKLI VAL O‘TQAZGICHLARINI REKONDITSIYALASHDAN KEYIN YUZA SIFATINI BAHOLASH: MUAMMOLAR VA TAVSIYALAR
Keywords:
tirsakli val, superfinishlash, superlapping, Ra, podshipnik resursi, gidrodinamik moylash, avtoservis, rekonditsiyalash, O‘zbekistonAbstract
Ushbu maqolada O‘zbekistonning Andijon shahridagi avtoservis korxonalarida tirsakli val asosiy va shatun yostiqchalarini rekonditsiyalashdan keyingi yuza sifati baholanadi. Tadqiqot davomida 23 ta avtoservisda 68 ta rekonditsiyalangan tirsakli val o‘tqazgichlari tekshirildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, tekshirilgan yostiqchalarning 79.4% i xalqaro standartda talab qilinadigan Ra ≤ 0.16 mkm chegarasini qondirmaydi. Asosiy muammo superfinishlash uskunasining yo‘qligi (servislarning 82.6% ida) va muqobil usullardan to‘g‘ri foydalanilmasligi. Superlapping — tokarlik stanogi va abraziv CBN bant yordamida amalga oshiriladigan muqobil usul — Ra = 0.14–0.24 mkm ga erishishga imkon berib, podshipnik resursini 25–35% uzaytiradi. Maqolada mahalliy sharoitda qo‘llash mumkin bo‘lgan tirsakli val sifat baholash algoritmi va amaliy tavsiyalar jadval shaklida taqdim etiladi.
References
1. Tönshoff H.K., Karpuschewski B., Jopp A. Superfinishing — process, tooling and surface function. CIRP Annals — Manufacturing Technology. 1995; 44(1): 381–387.
2. Hamrock B.J., Schmid S.R., Jacobson B.O. Fundamentals of Fluid Film Lubrication. 2nd ed. — Boca Raton: CRC Press, 2004. — 703 p.
3. Denkena B., Tönshoff H.K. Spanen — Grundlagen. 3. Auflage. — Berlin: Springer Vieweg, 2011. — 393 S.
4. MAHLE GmbH. Cylinder Components: Properties, Applications, Materials. — Stuttgart: Vieweg+Teubner, 2010. — 248 p.
5. Mang T., Dresel W. (Eds.). Lubricants and Lubrication. 2nd ed. — Weinheim: Wiley-VCH, 2007. — 890 p.
6. Yo‘ldoshev A.M., Hasanov B.R. IYoD detallarini abraziv usulda qayta ishlash texnologiyasi — hozirgi holat va muammolar. TATU ilmiy texnik jurnali. 2022; (1): 28–37.
7. Aliyev R.A., Rahimov S.T. Avtomobil tizimlarini diagnostika qilish usullari. — Toshkent: Fan va texnologiya, 2018. — 264 b.
8. Qulmuhammadov J.R., Sultonov A.B. Dvigatel ta’mirlash amaliyotida xoninglash texnologiyasining holatini tahlil qilish. Mashinasozlik va texnologiya. 2019; (3): 41–49.
9. ISO 4287:1997. Geometrical Product Specifications (GPS) — Surface texture: Profile method. ISO, 1997.
10. GOST 24643-81. Osnovnyye normy vzaimozamenyayemosti. Dopuski formy i raspolozheniya poverkhnostey. Moscow, 1982.
O‘zbekiston Respublikasi, Andijon viloyati, Shahrixon tumani
(+998) 945668868