ZAMONAVIY ILM-FAN VA TADQIQOTLAR: MUAMMO VA YECHIMLAR
O‘zbekiston respublikasi prezidentining 2020 yil 2-mart kungi «ilm, ma'rifat va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish yili»da amalga oshirishga oid davlat dasturi to‘g‘risida»gi farmonida ko‘zda tutilgan vazifalarni ijrosini ta'minlash maqsadida «Innovative World» MCHJ tomonidan ta'sis etilgan «Oriental Journal Academic And Multidisciplinary Journal (OJAMR)» ilmiy-uslubiy jurnalining (O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikasiyalarni rivojlantirish agentligining 138572-sonli guvohnoma hamda ISSN 3030-3079) “Zamonaviy ilm-fan va ta’lim: muammo va yechimlar” nomli masofaviy respublika ilmiy-amaliy online konferensiyasini e’lon qiladi. Konferensiya to’plami ZENODO, OPEN AIRE, OPEN ACCESS va internet archive bazalarida indekslanadi. Konferensiya to’plamiga doi raqami beriladi. Konferensiya to’plamiga quyidagi yo‘nalishlar bo‘yicha maqolalar qabul qiladi: Aniq fanlar Tabiiy fanlar Texnika fanlari Pedagogika fanlari Ijtimoiy-gumanitar fanlar Tibbiyot fanlari Iqtisod fanlari Qishloq xo’jaligi fanlar
PATOLOGIK FIZIOLOGIYANI O'QITISHDA DICL VA SIMULYATSIYAGA ASOSLANGAN TA'LIMNI INTEGRATSIYALASH: DIAGNOSTIK KOMPETENTLIKKA TA'SIRI (NAZARIY TAHLIL)
Zamonaviy tibbiy ta'lim tizimida talabalarda diagnostik kompetentlikni — klinik ma'lumotlarni yig'ish, gipotezalarni shakllantirish va asoslangan xulosaga kelish qobiliyatini — rivojlantirish ustuvor pedagogik vazifalardan biri hisoblanadi. Patologik fiziologiya fani fundamental va klinik fanlar o'rtasidagi bog'lovchi bo'g'in bo'lib, ushbu fanni faqat an'anaviy ma'ruza usulida o'qitish talabalarda deklarativ bilimni shakllantiradi, biroq klinik fikrlash ko'nikmasini yetarli darajada rivojlantirmaydi.
Pragmatic Shifts and Compensatory Strategies for Stylistic Devices in the Uzbek Translation of “Game of Thrones”
. This article investigates the phenomenon of pragmatic loss and the strategies of compensation in the translation of fantasy literature, with particular attention to irony, metaphor, and simile. Examples are taken from George R. R. Martin’s fantasy novel “Game of Thrones”. The study highlights how these stylistic devices undergo transformation in translation and to what extent pragmatic equivalence is achieved. The research emphasizes the translator’s role in preserving aesthetic and cognitive effects while ensuring cultural and linguistic relevance.
pragmatic loss, compensation, translation strategies, stylistic devices, fantasy literature, metaphor, irony, simile, George R. R. Martin, A Game of Thrones
DEFERRED BRANDING AND CREDIBILITY-LED TRUST FORMATION IN EARLY-STAGE IT STARTUPS
Conventional accounts treat branding as central to building a sustainable venture. Drawing on twelve interviews with founders and investors in Uzbekistan’s IT sector, this thesis shows that early-stage ventures commonly defer branding as premature and instead form trust through product performance, founder credibility, and market validation. Credibility, not brand, is the operative early resource; brand emerges later as its accumulated outcome. The finding reframes branding as an outcome of integrated product and resource decisions rather than an early communication activity.
brand building; trust; credibility; early-stage startups; founder signalling.
TRANSMADANIY MULOQOT VA QADRIYATLAR PLYURALIZMI: GLOBALLASHUV SHAROITIDA MILLIY O‘ZLIK INQIROZI VA UNING FALSAFIY YECHIMLARI
Mazkur maqolada globallashuv jarayonlarining jadallashuvi, transmadaniy muloqot va qadriyatlar plyuralizmi sharoitida milliy o‘zlik (identitet) inqirozining kelib chiqish omillari falsafiy-aksiologik jihatdan tadqiq etiladi. Umummadaniy unifikatsiya hamda lokal o‘ziga xosliklar o‘rtasidagi dialektik ziddiyatlar, madaniy gibridlashuv fenomenlari xalqaro va milliy falsafiy maktablar prizmasida tizimli tahlil qilingan hamda milliy o‘zlikni asrashning strategik-falsafiy yechimlari ilgari surilgan.
ijtimoiy falsafa, aksiologiya, transmadaniy muloqot, qadriyatlar plyuralizmi, milliy o‘zlik, identitet inqirozi, globallashuv, madaniy unifikatsiya, gibridlashuv.
POSTMODERNIZM VA VIRTUAL REALLIK ESTETIKASI: RAQAMLI VIZUAL MADANIYATDA “AURA” VA “SIMULYAKR” DIALEKTIKASI
Mazkur maqolada postmodernizm falsafasi va raqamli texnologiyalar asrida estetik idrokning transformatsiyalanish qonuniyatlari tadqiq etiladi. Raqamli vizual madaniyat sharoitida san’at asarining an’anaviy o‘ziga xosligi – "aura"ning yo‘qolishi hamda uning o‘rnini nusxasiz nusxalar – "simulyakrlar" egallashi jarayoni falsafiy-estetik jihatdan tahlil qilingan. Virtual reallik muhitida sub’ekt va ob’ekt munosabatlarining yangicha dialektikasi xalqaro, rus va o‘zbek falsafiy maktablari qarashlari prizmasida yoritilgan.
estetika, postmodernizm, virtual reallik, vizual madaniyat, aura, simulyakr, dialektika, raqamli san’at, giperreallik.
TA’LIM TIZIMIDA ZAMON TALABLARINING AKS ETISHI JARAYONI
Mazkur maqola dolzarb masalalardan biri ta’lim tizimi uni modernizatsiya qilish takomillashtirish muammolariga bag’ishlangan. Ta’lim tizimidagi ayrim muammo va kamchiliklarga muallif o’z qarashlari va takliflarini hamda e’tirozlarini ko’rsatib o’tgan.
Jamiyat, ta’lim tizimi, oilaviy muhit, kasbiy tayyorgarlik, faoliyatsizlik pozitsiya, harakter, klaasik tarbiya, innovatsiya.
TEXNIK TAFAKKUR RIVOJI VA HOZIRGI DAVR MUHANDISLIK NAZARIYASI (TARIXIY EKSKURS)
Texnik taraqqiyot turli sohalardagi texnik bilimlarni umumlashtirish eng avvalo muhandislarga dunyoning tabiiy ilmiy manzarasiga yo’naltirilgan holda ilmiy ta’lim berish maqsadi ko’zlanadi. Muhandislik texnikasini ilmiy umumlashtirishning oxirgi bosqichi falsafiy tahlil uchun alohida qiziqish uyg’otadi. Texnikani saintifikatsiyalash jarayoni muhandislarga ilmiy ta’lim berish va ilmiy texnik bilimlarni tabiatshunoslik fanlari singari bo’lib tashkil etishni taqazo qilar edi. tabiiyki bu tizimli integrative tendensiyalar muhandislik ta’lim sohasida ham o’z aksini topdi. Yuqorida ta’kidlab o’tilgan masalalar maqolada o’z aksini topgan.
Texnik taraqqiyot, muhandislik, tabiiy ilmiy manzara, saintifikatsiya, tahlil, differensatsiya, integratsiya, klassifikatsiya, ilmiy ta’lim, muhandislik texnikasi.
XUDBINLIK (EGOIZM) INSON MA’NAVIY TARAQQIYOTINING KUSHANDASI
Egoism insonning o’ziga bo’lgan cheksiz sevgisi, o’z manfaatlari g’amxo’rlik, boshqa odamlarga befarqlik degan aqida mavjud va bu ta’rif haqiqatni to’la ifodalaydi. “Kambag’allik”, “ijtimoiy tengsizlikka” qarshi kurashuvchi siyosatchilar boy va kambag’allar o’rtasidagi iqtisodiy tafovutga ishora qilib, boylikni boshqacha taqsimlashga chaqirmoqdalar. Biroq ular muammoning haqiqiy sababini yashirishga urinadilar. Eng ko’p tarqalgan egoism shuxratparastlik, ochko’zlik yoki bema’nilik uning asosiy maqsadi – o’zini o’zi namoyon etishdir. Shu va shu kabi jamiyatning nokis ijtimoiy kasalliklariga va ularga qarshi kurash choralariga maqolada keng o’rin berilgan.
egoism, ijtimoiy tengsizlik, befarqlik, nokislik, ekspluatatsiya, insoniylik, ambitsiya, qadriyatlar, ma’naviy anglash, komillik.
XURSHID DAVRON – ZAMONAVIY O‘ZBEK ADABIYOTINING YETAKCHI VAKILI SIFATIDA
Mazkur maqolada O‘zbekiston xalq shoiri Xurshid Davronning hayoti va ijodiy faoliyati tahlil qilinadi. Shoirning she’riyat, nasr, dramaturgiya va tarjimachilik sohalaridagi faoliyati, badiiy tafakkuri, tarixiy mavzularga munosabati hamda zamonaviy o‘zbek adabiyoti taraqqiyotidagi o‘rni yoritiladi. Shuningdek, uning asarlarida milliy o‘zlikni anglash, tarixiy xotira, vatanparvarlik va insonparvarlik g‘oyalarining badiiy ifodalanish xususiyatlari tadqiq etiladi.
Xurshid Davron, zamonaviy o‘zbek adabiyoti, she’riyat, tarixiy tafakkur, badiiy obraz, dramaturgiya, tarjimachilik, milliy qadriyatlar, tarixiy xotira.
ENTREPRENEURSHIP AND INNOVATION ECOSYSTEM DEVELOPMENT IN THE GRAIN PRODUCTS COMPLEX OF THE REPUBLIC OF UZBEKISTAN
The article examines the processes of forming entrepreneurial structures and innovation ecosystems in the grain products complex of the Republic of Uzbekistan under conditions of grain market liberalization and the implementation of state policies aimed at supporting small and medium-sized enterprises. The study identifies key barriers to the development of innovative entrepreneurship within the sector and determines promising directions for the formation of sustainable agro-industrial clusters.
entrepreneurship, innovation ecosystem, grain products complex, small and medium-sized enterprises, agro-industrial cluster, Uzbekistan, liberalization, flour-milling industry.
ECONOMIC IMPORTANCE OF RESOURCE UTILIZATION IN GRAIN PROCESSING ENTERPRISES
Efficient utilization of production resources is a crucial factor in ensuring the sustainable development and competitiveness of grain-processing enterprises. In the context of increasing food demand, market competition, and resource limitations, enterprises are required to improve the efficiency of raw material, labor, energy, and technical resource management. This study examines the economic significance of resource utilization in grain-processing enterprises and identifies key factors affecting production efficiency. Economic, statistical, and comparative analysis methods were employed to assess the relationship between resource consumption and enterprise performance indicators. The findings reveal that the implementation of modern technologies, automation systems, and resource-saving mechanisms significantly reduces production costs and increases profitability. Enterprises utilizing advanced technologies demonstrate lower raw material losses, higher labor productivity, improved energy efficiency, and greater production capacity utilization. The study concludes that resource-efficient management practices contribute directly to sustainable industrial development, enhanced competitiveness, and strengthened food security.
grain processing enterprises, resource efficiency, economic performance, labor productivity, energy efficiency, profitability.
КОРХОНАЛАРДА МОЛИЯВИЙ БОШҚАРУВ САМАРАДОРЛИГИНИ ОШИРИШДА REAL-TIME МОНИТОРИНГ МЕХАНИЗМИНИНГ АҲАМИЯТИ
Мақолада рақамли иқтисодиёт шароитида корхоналарда молиявий бошқарув самарадорлигини оширишда Real-Time мониторинг механизмларининг аҳамияти тадқиқ этилган. Молиявий бошқарувнинг назарий асослари таҳлил қилиниб, корхоналарнинг молиявий кўрсаткичларини реал вақт режимида кузатиш, пул оқимларини прогнозлаш ва ликвидлик хавфларини баҳолашга хизмат қилувчи интеграциялашган рақамли мониторинг механизми таклиф этилган. Ушбу ёндашув молиявий рискларни камайтириш ва бошқарув қарорларини қабул қилиш тезкорлигини ошириш имконини беради.
молиявий бошқарув, Real-Time мониторинг, рақамли трансформация, пул оқимлари, ликвидлик, молиявий рисклар, бизнес-интеллект, ERP тизимлари, рақамли мониторинг, бошқарув қарорлари.
EKISH OLDIDAN TUPROQQA ISHLOV BERUVCHI MASHINA-TRAKTOR AGREGATLARI TARKIBI VA SONINI ANIQLASHNING NAZARIY ASOSLARI
Ushbu maqolada ekish oldidan tuproqqa ishlov beruvchi mashina-traktor agregatlari tarkibi va sonini aniqlashning nazariy asoslari ko‘rib chiqilgan. Tuproqqa ishlov berish jarayonida agregatlarning ish unumdorligini oshirish va energiya resurslaridan samarali foydalanish masalalari tahlil qilingan. Traktor quvvatining ortishi sharoitida agregatlarning harakat tezligi hamda qamrov kengligini oshirish imkoniyatlari baholangan. Tezlikning ortishi natijasida yuzaga keladigan texnologik va ekspluatatsion cheklovlar, shuningdek, qamrov kengligining ortishi bilan bog‘liq energiya sarfi va tuproqning zichlanish jarayonlari yoritilgan. Yuqori quvvatli traktorlar bilan ishlashda kombinatsiyalashgan mashinalardan foydalanishning afzalliklari asoslab berilgan. Mashina-traktor agregatlari parametrlarini optimallashtirish, ish rejimlarini tanlash hamda tuproqqa zararli ta’sirni kamaytirishning ilmiy-amaliy jihatlari bayon etilgan. Tadqiqot natijalari tuproqqa ishlov berish agregatlarining samaradorligini oshirish va agrotexnik talablarni sifatli bajarishga xizmat qiladi.
mashina-traktor agregati, tuproqqa ishlov berish, qamrov kengligi, ish unumdorligi, energiyahajmdor traktorlar, kombinatsiyalashgan mashina, tortish qarshiligi, agrotexnik talablar, tuproq zichlanishi, ekspluatatsion samaradorlik.
ENDOKRIN TIZIMI PATOLOGIYALARIDA MARKAZIY ASAB TIZIMIDAGI O‘ZGARISHLAR VA PATOLOGIK JARAYONLARNING ILMIY-NAZARIY TAHLILI
Endokrin tizim organizmning barcha fiziologik jarayonlarini boshqaruvchi murakkab neyrogumoral mexanizmlar yig‘indisidan iborat bo‘lib, uning patologik o‘zgarishlari markaziy asab tizimi faoliyatiga bevosita va bilvosita ta’sir ko‘rsatadi. So‘nggi yillarda olib borilgan klinik, neyrofiziologik va molekulyar-biologik tadqiqotlar gipotalamo-gipofizar tizim, qalqonsimon bez, buyrak usti bezlari hamda oshqozon osti bezidagi gormonal disbalanslar miya hujayralarining metabolizmi, neyronlararo impuls o‘tkazilishi, sinaptik plastiklik va neyrotransmitterlar almashinuviga sezilarli ta’sir qilishini ko‘rsatmoqda. Mazkur maqolada endokrin tizim patologiyalarida kuzatiladigan markaziy asab tizimi o‘zgarishlari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilindi. Tadqiqot davomida gipotiroidizm, gipertireoz, qandli diabet, giperkortitsizm, gipokortitsizm hamda gipofiz patologiyalarining neyropsixiatrik va nevrologik oqibatlari zamonaviy ilmiy manbalar asosida o‘rganildi. Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, qandli diabet bilan og‘rigan bemorlarning 60–70 foizida periferik va markaziy neyropatiyalar kuzatiladi, gipotiroidizmli bemorlarning 40 foizdan ortig‘ida esa kognitiv pasayish va depressiv sindrom rivojlanadi. Tadqiqotlarda gormonal yetishmovchilik yoki gipersekretsiya natijasida neyroinflammasiya, oksidlovchi stress, qon-miya to‘sig‘i o‘zgarishlari va neyrodegenerativ jarayonlar kuchayishi aniqlangan. Shuningdek, endokrin kasalliklarning markaziy asab tizimida emotsional beqarorlik, uyqu buzilishi, xotira pasayishi va vegetativ disfunksiyalarni yuzaga keltirishi ilmiy jihatdan asoslab berildi. Maqola natijalari endokrin patologiyalarni erta tashxislash va kompleks davolashda nevrologik monitoringning ahamiyatini ko‘rsatadi. Tadqiqot natijalari klinik amaliyot, endokrinologiya va nevrologiya sohalarida integrativ yondashuvni takomillashtirish uchun muhim ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.
endokrin tizim, markaziy asab tizimi, neyroendokrinologiya, gipotiroidizm, gipertireoz, qandli diabet, neyropatiya, gormonal disbalans, neyroinflammasiya.
PAYVANDLASHNI AVTOMATLASHTIRISHDAGI ZAMONAVIY ROBOTLARINING TURLARI
Lazerli payvandlash robotlari - katta ulanish tezligi va yuqori foydali ish koeffitsiyenti tufayli kichik kenglikdagi chuqur payvand choklarini hosil qila oladi. Payvandlash paytida material lazer yordamida erish haroratigacha qizdiriladi, harakat paytida nur optika yordamida fokuslanadi va payvand chok hosil bo‘ladi. Metallning oksidlanishidan himoya qilish uchun qo‘shimcha ravishda inert gaz ishlatiladi.Ko‘pincha lazerli payvandlash avtomobil va kemasozlikda qo‘llaniladi. Shuningdek, u yirik va o‘rta o‘lchamdagi detallarni yasash uchun ham kerak. Lazerli payvandlash ko‘plab sohalarda qo‘llaniladi: avtomobilsozlikdan tortib kosmik kemalarni loyihalashgacha. Undan o‘rta va yirik o‘lchamli detallar tayyorlashda foydalaniladi.Payvandlash jarayonida lazer materialni erish haroratigacha qizdiradi. Nur optika yordamida fokuslanadi va to‘g‘ri chiziq bo‘ylab harakatlanayotganda payvand chok hosil bo‘ladi. Oksidlanishdan himoya qilish uchun inert gaz, odatda argon ishlatiladi
KLAPANLARGA BOG‘LIQ BO‘LMAGAN BO‘LMACHALAR FIBRILATSIYASI: EPIDEMIOLOGIYASI, PATOGENEZI, KLINIK AHAMIYATI VA ZAMONAVIY DAVOLASH YONDASHUVLARI
Klapanlarga bog‘liq bo‘lmagan bo‘lmachalar fibrilatsiyasi (KBBBf) yurak ritmi buzilishlarining eng keng tarqalgan shakllaridan biri bo‘lib, dunyo bo‘ylab millionlab insonlarda uchraydi. Ushbu aritmiya turi yurak bo‘lmachalarining tartibsiz va yuqori chastotali elektr faolligi bilan tavsiflanadi hamda insult, yurak yetishmovchiligi, tromboembolik asoratlar va o‘lim xavfining ortishi bilan bog‘liq. So‘nggi o‘n yilliklarda aholi qarishi, arterial gipertenziya, semizlik, qandli diabet va metabolik sindromning ko‘payishi natijasida kasallikning tarqalish ko‘rsatkichlari sezilarli ravishda ortib bormoqda. Zamonaviy tadqiqotlar klapanlarga bog‘liq bo‘lmagan bo‘lmachalar fibrilatsiyasi rivojlanishida elektr va struktur remodelatsiya, neyrogumoral faollikning kuchayishi hamda yallig‘lanish jarayonlarining muhim o‘rin tutishini ko‘rsatmoqda. Antikoagulyant terapiya, ritm va chastotani nazorat qilish strategiyalari, shuningdek kateter ablatsiyasi kasallikni boshqarishning asosiy yo‘nalishlari hisoblanadi. Mazkur maqolada klapanlarga bog‘liq bo‘lmagan bo‘lmachalar fibrilatsiyasining epidemiologik xususiyatlari, patogenetik mexanizmlari, klinik namoyon bo‘lishi va zamonaviy davolash tamoyillari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi.
Bo‘lmachalar fibrilatsiyasi, yurak aritmiyasi, antikoagulyantlar, insult, tromboemboliya, yurak yetishmovchiligi, kateter ablatsiyasi, ritm nazorati, chastota nazorati.
JINOYATCHILIKKA QARSHI KURASHNING IJTIMOIY-FALSAFIY OMILLARI
Mazkur maqolada jinoyatchilikka qarshi kurashishning ijtimoiy-falsafiy asoslari tahlil qilingan. Jinoyatchilikning paydo bo‘lishiga ta’sir etuvchi ijtimoiy, iqtisodiy va ma’naviy omillar o‘rganilib, huquqiy ong, ijtimoiy adolat, ma’naviy tarbiya va fuqarolik mas’uliyatining ahamiyati yoritilgan. Tadqiqot natijalari jinoyatchilik profilaktikasida kompleks yondashuvni qo‘llash zarurligini ko‘rsatadi.
jinoyatchilik, ijtimoiy muhit, falsafa, huquqiy ong, ma’naviyat, profilaktika, ijtimoiy adolat, fuqarolik jamiyati.
MURRAY BAILNING EUCALYPTUS ROMANIDA HIKOYA ORQALI PSIXOLOGIZMNING YARATILISHI
Mazkur tezisda Murray Bailning Eucalyptus romanida inson ruhiy kechinmalarining ifodalanish usullari tahlil qilinadi. An’anaviy psixologik romanlarda qahramonning ichki dunyosi ichki monolog, ong oqimi va muallifning psixologik tahlillari orqali ochib berilsa, Eucalyptus romanida ruhiy kechinmalar hikoya qilish jarayoni vositasida ifodalanadi. Tadqiqot davomida Holland, Mr Cave va Stranger obrazlari qiyosiy tahlil qilinib, ratsional tafakkur hamda hikoya asosidagi bilish modeli qarama-qarshi qo‘yiladi. Natijada romanda psixologizmning an’anaviy shaklidan farq qiluvchi narrativ modeli shakllangani aniqlanadi.
psixologizm, Murray Bail, Eucalyptus, hikoya qilish, narrativ strategiya, ruhiy kechinma, ichki monolog.
TIZIMLI QIZIL YUGURUKDA BUYRAKLAR SHIKASTLANISHINING KLINIK VA LABORATOR KO‘RSATKICHLARI: PATOGENETIK MEXANIZMLAR, DIAGNOSTIK MEZONLAR VA PROGNOSTIK AHAMIYATI
Tizimli qizil yuguruk (Systemic Lupus Erythematosus, SLE) autoimmun tabiatga ega bo‘lgan, ko‘plab a’zolar va tizimlarni zararlovchi surunkali yallig‘lanish kasalligi hisoblanadi. Kasallikning eng og‘ir va prognoz nuqtai nazaridan muhim asoratlaridan biri buyraklarning shikastlanishi bo‘lib, u lupus nefriti nomi bilan tavsiflanadi. Lupus nefriti SLE bilan og‘rigan bemorlarning sezilarli qismida kuzatilib, surunkali buyrak yetishmovchiligi, nogironlik va o‘lim xavfini oshiruvchi asosiy omillardan biri hisoblanadi. Mazkur ilmiy-nazariy maqolada tizimli qizil yugurukda buyrak shikastlanishining klinik va laborator ko‘rsatkichlari, ularning diagnostik hamda prognostik ahamiyati zamonaviy ilmiy manbalar asosida tahlil qilindi. Tahlillar natijasida lupus nefritining rivojlanishida immun komplekslarning glomerulyar tuzilmalarga cho‘kishi, komplement tizimining faollashuvi, sitokinlar va autoantitanalarning patologik ta’siri muhim o‘rin egallashi aniqlandi. Buyrak shikastlanishining asosiy klinik belgilariga proteinuriya, gematuriya, arterial gipertenziya, shish sindromi va buyrak funksiyasining pasayishi kiradi. Laborator ko‘rsatkichlar orasida sutkalik proteinuriya, kreatinin, glomerulyar filtratsiya tezligi, anti-dsDNK antitanalari, komplement C3 va C4 fraksiyalari hamda siydik cho‘kmasidagi o‘zgarishlar yuqori diagnostik qiymatga ega ekanligi qayd etildi.
tizimli qizil yuguruk, lupus nefriti, buyrak shikastlanishi, proteinuriya, gematuriya, kreatinin, glomerulyar filtratsiya.
TECHNOLOGICAL PROCESSES OF COLD STAMPING
Cold stamping is a part of pressure treatment for metals, which is divided into five different types of pressure treatment for metals these are 1-Rolling, 2-pressing, 3-grinding, 4-hammering, 5-volumetric, 6-List stamping methods for working metals with pressure are becoming more and more common in various branches of the metallurgical and mechanical engineering industries. These methods produce high-quality products due to the high-speed, high-volume processing of plastic blanks.
THEORETICAL FOUNDATIONS OF THE ANALYSIS OF THE MAIN TYPES OF RAW MATERIALS IN THE PRODUCTION OF IRON AND ITS ALLOYS
This article presents an analysis of the main types of raw materials used in the production of iron ores and their alloys. When extracting iron ore and its alloys, we mainly use iron ores: magnesite, magnetite, magnetite, titanomagnetite, hematite, hydrohematite, goiter, hydrogoite, siderite, iron-hylorite mineral ores.
iron ores, iron alloys, ferrous metals, ore, steel, cast iron, mineral ores.
Humanity is going through the Fourth Industrial Revolution, dubbed "Industry 4.0". This term, first introduced in Germany in 2011, means not just automation, but the creation of "smart" industries where physical objects and digital systems merge into a single network. The importance of the topic is dictated by the active expansion of the solutions market within the framework of the Fourth Industrial Revolution. According to experts, its volume may reach $1.2 trillion by 2035. In the framework of this work, it is necessary to define the concept of Industry 4.0, consider its advanced technologies, evaluate its strengths and main problems. To understand the scale of the changes, it is necessary to trace the historical path of industrial development.
Мuxammadboqiyev Odilshox Bekzodbek o‘g‘li
O‘ZBEKISTON IQTISODIYOTIDA BOZOR MUNOSABATLARINING SHAKLLANISHI VA RIVOJLANISHI
Mazkur tadqiqot O‘zbekiston Respublikasida bozor iqtisodiyotiga o‘tish jarayonining nazariy asoslari, amaliy muammolari va kelajakdagi istiqbollarini chuqur tahlil qilishga bag‘ishlangan. Ishning asosiy maqsadi mamlakatimiz iqtisodiy tizimida yuz berayotgan tub o‘zgarishlarni ilmiy jihatdan asoslash, bozor mexanizmlarining milliy iqtisodiyotga joriy etilish xususiyatlarini aniqlash hamda barqaror iqtisodiy o‘sishni ta‘minlashga qaratilgan takliflar ishlab chiqishdir. Tadqiqotda 2015–2024 yillar orasidagi makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar statistik tahlil, qiyosiy tahlil va ekonometrik modellashtirish usullari yordamida o‘rganilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, O‘zbekiston iqtisodiyotida bozor munosabatlari shakllanishining o‘ziga xos jihatlari mavjud bo‘lib, ular an‘anaviy modellardan tubdan farq qiladi.
bozor iqtisodiyoti, iqtisodiy nazariya, makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar, iqtisodiy o‘sish, O‘zbekiston iqtisodiyoti, iqtisodiy islohotlar, institutsional rivojlanish, davlat boshqaruvi.
TEACHER FACILITATION IN PBL SPEAKING CLASSES: STRATEGIES AND CHALLENGES
Project-based learning (PBL) is recognized as an effective approach for developing speaking skills, yet its success largely depends on the teacher's facilitation competence. This article examines the strategies and challenges of facilitating PBL speaking activities in secondary school EFL classrooms. Research findings indicate that effective facilitation encompasses scaffolding, managing collaboration, providing formative feedback, and balancing learner autonomy with guidance. The professional development needs of teachers transitioning to PBL are also discussed.
Teacher facilitation, project-based learning, speaking instruction, scaffolding, professional development
QOVOQ URUG‘INING SHIFOBAXSH XUSUSIYATLARI VA INSON SALOMATLIGINI MUSTAHKAMLASHDAGI ILMIY-AMALIY AHAMIYATI
Mazkur tezisda qovoq urug‘ining kimyoviy tarkibi, biologik faol moddalari, farmakologik xususiyatlari hamda inson salomatligini saqlash va mustahkamlashdagi o‘rni ilmiy adabiyotlar, eksperimental tadqiqotlar va zamonaviy nazariy qarashlar asosida tahlil qilindi. So‘nggi yillarda funksional oziq-ovqat mahsulotlariga bo‘lgan talabning ortishi natijasida qovoq urug‘i tarkibidagi biofaol komponentlarning fiziologik ta’sir mexanizmlarini o‘rganishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Tadqiqotlar natijalariga ko‘ra, qovoq urug‘i oqsillar, to‘yinmagan yog‘ kislotalari, tokoferollar, fitosterollar, karotinoidlar, flavonoidlar, aminokislotalar hamda rux, magniy, fosfor va temir kabi muhim mikroelementlarning boy manbai hisoblanadi. Ushbu moddalar antioksidant, yallig‘lanishga qarshi, gipolipidemik, antimikrob, gepatoprotektiv va immunomodulyator ta’sirlarni yuzaga keltiradi. Ilmiy manbalarda qovoq urug‘i iste’molining yurak-qon tomir kasalliklari, metabolik sindrom, qandli diabet, prostata bezining yaxshi sifatli giperplaziyasi hamda ayrim surunkali yallig‘lanish kasalliklarining rivojlanish xavfini kamaytirishga xizmat qilishi qayd etilgan. Shuningdek, qovoq urug‘i tarkibidagi kukurbitin birikmasi ayrim ichak gelmintlariga qarshi tabiiy vosita sifatida ahamiyat kasb etadi. Epidemiologik kuzatuvlar va klinik tadqiqotlar qovoq urug‘i hamda undan olinadigan moyning organizmdagi oksidlovchi stress darajasini pasaytirishi va hujayralarning funksional faolligini qo‘llab-quvvatlashini ko‘rsatmoqda.
qovoq urug‘i, biofaol moddalar, fitosterollar, antioksidantlar, kukurbitin, mikroelementlar, funksional oziq-ovqat, fitoterapiya.
Искусственный интеллект как инструмент антропоцентрического исследования пейоративной лексики и развития речевых навыков
В статье рассматриваются возможности использования искусственного интеллекта в антропоцентрическом исследовании пейоративной лексики и развитии речевых навыков обучающихся. Анализируется роль интеллектуальных технологий в выявлении семантических, прагматических и коммуникативных особенностей пейоративных единиц. Особое внимание уделяется применению цифровых инструментов для анализа речевого поведения, интерпретации оценочной лексики и формирования коммуникативной компетенции. Отмечается, что искусственный интеллект позволяет обрабатывать большие массивы языковых данных и выявлять закономерности функционирования пейоративов в различных типах дискурса. Использование современных технологий способствует развитию критического мышления, культуры речи и навыков осознанного языкового общения. Результаты исследования подтверждают эффективность интеграции искусственного интеллекта в лингвистические исследования и образовательную практику.
искусственный интеллект, антропоцентризм, пейоративная лексика, речевые навыки, коммуникативная компетенция, языковой анализ, цифровые технологии, дискурс.
Динамика и структурные драйверы портфельных инвестиций в Республике Узбекистан (2016–2024 гг.)
В работе проводится детальный анализ эволюции портфельных потоков Республики Узбекистан за период 2016–2024 гг. На основе методологии BPM6 выделены четыре ключевых этапа развития данного сегмента финансового счета. Определены основные драйверы перехода от изолированной модели к активному системному привлечению иностранного капитала через механизмы суверенных и корпоративных еврооблигаций.
портфельные инвестиции, платежный баланс, , еврооблигации, финансовый счет, диверсификация эмитентов, международная инвестиционная позиция.
YUZNI ANIQLASH TEXNOLOGIYASINING JAMOAT TRANSPORTIDA XAVFSIZLIK VA NAZORAT SAMARADORLIGIGA TA’SIRI
Zamonaviy axborot texnologiyalarining jadal rivojlanishi natijasida biometrik identifikatsiya tizimlari inson faoliyatining turli sohalarida keng qo‘llanilmoqda. Biometrik identifikatsiya - bu shaxsni uning o‘ziga xos jismoniy yoki xulq-atvor xususiyatlari asosida aniqlash usuli bo‘lib, unga barmoq izi, ko‘z qorachig‘i, ovoz va yuz tasviri kiradi. Ushbu texnologiyalar orasida yuzni aniqlash tizimlari o‘zining qulayligi va tezkorligi bilan ajralib turadi [1]. So‘nggi yillarda yuzni aniqlash texnologiyasi sun’iy intellekt va mashinaviy o‘rganish algoritmlarining rivojlanishi hisobiga sezilarli darajada takomillashdi.