OG‘IZ BO‘SHLIG‘I O‘SMALARINI KLINIK-LABORATOR ERTA TASHXISLASHDA GISTOLOGIK, SITOLOGIK VA HUJAYRAVIY DNK TEKSHIRUVLARI HAMDA XIRURGIK DAVOLASHNING KLINIK-AHAMIYATI
Keywords:
og‘iz bo‘shlig‘i o‘smalari, erta tashxis, gistologiya, sitologiya, DNK tahlili, molekulyar diagnostika, biopsiya.Abstract
Mazkur ilmiy maqolada og‘iz bo‘shlig‘i o‘smalarini erta bosqichda aniqlash va samarali davolashda klinik, gistologik, sitologik hamda molekulyar-genetik (DNK) tekshiruvlarning o‘rni chuqur tahlil qilinadi. So‘nggi yillarda stomatologik onkologiya sohasida erta diagnostikaning ahamiyati keskin ortib bormoqda, chunki og‘iz bo‘shlig‘i o‘smalarining aksariyati kech bosqichda aniqlanadi va bu esa prognozni yomonlashtiradi. Tadqiqotda ko‘rsatilishicha, klinik belgilar bilan bir qatorda laborator tekshiruvlar – ayniqsa sitologik skrining, gistologik verifikatsiya va hujayra darajasida DNK mutatsiyalarini aniqlash usullari kasallikni dastlabki bosqichda aniqlash imkonini beradi. Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, og‘iz bo‘shlig‘i saratonlari umumiy onkologik kasalliklarning 3–5% ni tashkil etadi, ularning 60% dan ortig‘i kech bosqichlarda aniqlanadi. Molekulyar tekshiruvlar orqali esa o‘sma hujayralaridagi genetik o‘zgarishlarni aniqlash erta tashxis qo‘yishda yuqori sezuvchanlikka ega ekanligi isbotlangan. Shuningdek, maqolada xirurgik davolashning zamonaviy usullari, jumladan minimal invaziv operatsiyalar, rekonstruktiv jarrohlik va kompleks yondashuvning samaradorligi yoritilgan.
References
1. Boyle, P., & Levin, B. (Eds.). (2008). World cancer report 2008. International Agency for Research on Cancer.
2. Bray, F., Ferlay, J., Soerjomataram, I., Siegel, R. L., Torre, L. A., & Jemal, A. (2018). Global cancer statistics 2018: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide. CA: A Cancer Journal for Clinicians, 68(6), 394–424.
3. Choi, S., & Myers, J. N. (2014). Molecular pathogenesis of oral squamous cell carcinoma: Implications for therapy. Journal of Dental Research, 93(6), 509–516.
4. Day, G. L., & Blot, W. J. (2003). Second primary tumors in patients with oral cancer. Cancer, 70(1), 14–19.
5. Epstein, J. B., Güneri, P., & Boyacioglu, H. (2012). Early detection of oral cancer: Role of dental professionals. Oral Oncology, 48(5), 384–388.
6. Ferlay, J., Colombet, M., Soerjomataram, I., Parkin, D. M., Piñeros, M., Znaor, A., & Bray, F. (2020). Cancer statistics for the year 2020: GLOBOCAN estimates. International Journal of Cancer, 149(4), 778–789.
7. Gupta, B., & Johnson, N. W. (2016). Systematic review of associations between tobacco use and oral cancer. Oral Oncology, 58, 38–46.