O‘ZBEK SHEVALARINING SINTAKTIK TIZIMI: QIYOSIY-TIPIK TADQIQOT VA STRUKTURAVIY TAHLIL
Keywords:
dialektal sintaksis, so‘z birikmasi, bitishuv, boshqaruv, moslashuv, inversiya, tavtologiya, izofa, kirish so‘z, undalma, o‘zbek shevashunosligi.Abstract
Ushbu ilmiy maqolada o‘zbek dialektologiyasining dolzarb masalalaridan biri — shevalarning sintaktik qurilishi masalalari keng qamrovli tahlil qilinadi. Tadqiqotda Toshkent, Samarqand, Qatag‘on, Qipchoq va Turkiston guruhi shevalaridan olingan dialektal materiallar asosida so‘z birikmalari, gap bo‘laklarining tartibi, inversiya, tavtologiya hamda qo‘shma gaplarning strukturaviy xususiyatlari yoritilgan. Maqolada M. Turobova, Y. Jumanazarov va boshqa yetakchi tilshunoslarning ilmiy xulosalariga tayanilgan.
References
1. M. Turobova. Toshkent viloyati o‘zbek shevalari sintaksisi bo‘yicha tadqiqotlar. – Toshkent: Fan, 1980.
2. Y. Jumanazarov. O‘zbek shevalarining sintaktik tizimi (O‘g‘uz lahjasi materiallari asosida). – Toshkent, 1975.
3. S. Ibrohimov. O‘zbek dialektologiyasi. – Toshkent, 1970.
4. A. Shermatov. O‘zbek shevalari sintaksisini o‘rganishning nazariy masalalari. – Toshkent: Universitet, 1995.
5. V. V. Reshetov, Z. Shoabdurahmonov. O‘zbek dialektologiyasi. – Toshkent: O‘qituvchi, 1978.
6. O‘zbek xalq shevalari materiallari (Ilmiy maqolalar to‘plami). – Toshkent: Fan va texnologiya, 2012.