Mazkur to‘plamda “Yangi Renessans” jurnaliga kelib tushgan tezis va maqolalar o‘rin olgan. Ushbu jurnalda zamonaviy ta’lim tizimini rivojlantirish jarayonida innovatsion ta’lim texnologiyalarini joriy etish va loyihalashtirish, integratsion ta’limni rivojlantirishda yo‘nalishlar bo‘yicha kreativ g‘oyalar, takliflar va yechimlarni amalga oshirish maqsad qilib olingan. Bu jurnal materiallaridan OTM professor-o‘qituvchilari, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari va umumta’lim maktab o‘qituvchilari, mustaqil tadqiqotchilar, magistrantlar, ilmiy xodimlar, iqtidorli talabalar hamda shu sohada ilmiy ish olib borayotgan tadqiqotchilar foydalaishlari mumkin.
O‘zbekistonda kichik biznesga yaratilgan imkoniyatlar
Ushbu maqolada kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni rivojlantirish uchun yaratilgan imkoniyatlar yoritilgan. Unda davlat tomonidan berilayotgan soliq imtiyozlari, moliyaviy qo‘llab-quvvatlash mexanizmlari hamda infratuzilma sharoitlari haqida so‘z yuritiladi. Shuningdek, yoshlar va xotin-qizlar tadbirkorligini rag‘batlantirish masalalari tahlil qilinadi. Raqamlashtirish va elektron xizmatlarning kichik biznes rivojiga ta’siri ochib beriladi. Maqolada kichik biznesning iqtisodiy taraqqiyotdagi o‘rni va ahamiyati xulosa qilinadi.
Kichik biznes, xususiy tadbirkorlik, soliq imtiyozlari, imtiyozli kredit, startap loyihalar, davlat qo‘llab-quvvatlashi, yoshlar tadbirkorligi, xotin-qizlar tadbirkorligi, kichik sanoat zonalari, infratuzilma, raqamlashtirish, elektron xizmatlar, eksport salohiyati, biznes-reja, iqtisodiy taraqqiyot.
BIBIXONIM – SADOQAT, ZAKOVAT VA BUNYODKORLIK TIMSOLI
Mazkur maqolada Bibixonim (Saroy Mulk xonim)ning hayoti, uning temuriylar saroyidagi o‘rni hamda siyosiy va ma’rifiy faoliyati yoritiladi. Unda Bibixonimning Amir Temur davlati boshqaruvidagi ishtiroki, shahzodalar tarbiyasidagi roli va bunyodkorlik ishlari tarixiy manbalar asosida tahlil qilinadi. В статье рассматриваются жизнь и деятельность Бибиханым (Сарай Мульк ханым), её роль в государственном управлении эпохи Тимуридов и влияние на воспитание наследников престола. Анализируется её политическая, культурная и просветительская деятельность на основе исторических источников. This article examines the life and activities of Bibikhanym (Saray Mulk Khanum), highlighting her role in the Timurid court and her contribution to state affairs and royal education. Her political influence, patronage of education, and historical significance are analyzed based on historical sources.
Bibixonim, Saroy Mulk xonim, Amir Temur, temuriylar davri, Ko‘ragon, Samarqand, temuriy malikalar.
Бибиханым, Сарай Мульк ханым, Амир Темур, эпоха Тимуридов, Курагон, Самарканд, тимуридские правительницы
Bibikhanym, Saray Mulk Khanum, Amir Timur, Timurid period, Guragan, Samarkand, Timurid queens
Transmission of signals is conducted by release of neurotransmitters from presynaptic neurons and uptake by postsynaptic neurons. One of the most important and abundant neurotransmitters in human body is Acetylcholine. This article discusses transmission and importance of acetylcholine and related diseases.
Acetylcholine-ACh, peripheral nervous system-PNS, acetylcholinesterase-ChAT, choline transporters-ChT, Choline acetyltransferaseChA, vesicular acetylcholine transporter-VAChT, voltage-gated calcium channels-VGCC, Acetylcholine esterase-AChE, Lambert-Eaton Myasthenic Syndrome-LEMS, black widow spider venom-BWSV, electrical endplate potential-EPP, GPCR-G protein coupled receptor, Alzheimer’s disease -AD,
Imom Al-Buxoriy Merosida Axloq Masalasi: “Al-Adab Al-Mufrad” Misolida Madinabonu Anvarova
Ushbu maqolada buyuk muhaddis Imom al-Buxoriyning “Al-Adab al-Mufrad” asari ilmiy va axloqiy jihatdan tahlil qilinadi. Asarda keltirilgan hadis va rivoyatlar orqali islom axloqining asosiy tamoyillari, xususan, ota-onaga hurmat, qo‘shnichilik munosabatlari, mehr-shafqat, til odobi va ijtimoiy mas’uliyat masalalari yoritib beriladi. Shuningdek, maqolada mazkur asarning bugungi globallashuv davrida, axloqiy inqiroz kuchayib borayotgan bir sharoitda qanchalik dolzarb ekani zamonaviy ijtimoiy muammolar bilan bog‘liq holda asoslab beriladi. “Al-Adab al-Mufrad”ning nafaqat diniy, balki umuminsoniy qadriyatlarni targ‘ib etuvchi manba sifatidagi ahamiyati ochib beriladi.
Imom al-Buxoriy, Al-Adab al-Mufrad, islom axloqi, hadis ilmi, axloqiy tarbiya, ota-ona haqqi, qo‘shnichilik madaniyati, mehr-shafqat, ijtimoiy munosabatlar, zamonaviy jamiyat.
Tariximizda qahramon ayollar: hayoti va siyosiy faoliyati
Ushbu maqolada qadimgi Markaziy Osiyoda yashagan massagetlar malikasi To‘marisning hayoti va siyosiy faoliyati yoritilgan. Unda To‘marisning davlat boshqaruvidagi roli, mustaqillikni saqlab qolish yo‘lidagi kurashi hamda fors podshosi Kir II ga qarshi olib borgan siyosiy va harbiy faoliyati tahlil qilingan. Maqola To’maris siymosini jasorat va vatanparvarlik timsoli sifatida ochib beradi.
To’maris, massagetlar, qahramon ayollar, siyosiy faoliyat, davlat boshqaruvi, Kir II, mustaqillik.
Comparative Typological Classification of Applied Art Terminology: The Case of English and Uzbek
This article examines the comparative typological classification of applied art terminology in English and Uzbek. The study analyzes terminological units according to their semantic, structural, etymological, and functional characteristics. By comparing the linguistic mechanisms used in both languages, the research highlights similarities and differences in word formation, borrowing processes, and cultural specificity within applied art vocabulary. The findings demonstrate that Uzbek terminology largely relies on affixation and historical lexical layers, while English tends to employ compound structures and internationally standardized terms.
applied art, terminology, comparative linguistics, typology, Uzbek language, English language, word formation.
Methods of Teaching English to Preschool Children
Teaching English to preschool children has become increasingly important in the context of globalization and early childhood education. At the preschool stage, children acquire language naturally through play, interaction, and sensory experiences. This article discusses effective methods of teaching English to preschool learners, focusing on age-specific characteristics, communicative approaches, play-based learning, and the role of visual and auditory materials. The study highlights the importance of creating a positive emotional environment and using interactive techniques to enhance language acquisition.
preschool education, early language learning, teaching methods, communicative approach, play-based learning, English as a foreign language.
The artistic interpretation of characters' spiritual world in charles dickens's "Hunted down"
This article examines Charles Dickens's short story "Hunted Down" (1859) as a significant contribution to Victorian detective literature that transcends conventional genre boundaries. Through close textual analysis, this study demonstrates that Dickens transforms a narrative of crime into a sophisticated examination of conscience, morality, and spiritual identity. The analysis reveals how Dickens employs detective conventions to illuminate the psychological and spiritual dimensions of both heroic virtue and criminal corruption, creating a text that functions as both popular fiction and serious moral inquiry. This research contributes to understanding Dickens's distinctive fusion of detective narrative with spiritual-moral concerns characteristic of Victorian literature.
Charles Dickens, Hunted Down, detective literature, spirituality, heroism, Victorian era, morality, conscience
Ektopik homiladorlik : sabablari, diagnostika va zamonaviy davolash yondashuvlari
Ektopik homiladorlik — tuxum hujayraning bachadon bo‘shlig‘idan tashqarida implantatsiyalanishi bilan xarakterlanadigan jiddiy patologiya bo‘lib, reproduktiv yoshdagi ayollar orasida keng tarqalgan. Tadqiqotda ektopik homiladorlikning etiologiyasi, diagnostikasi va zamonaviy davolash yondashuvlari ilmiy tahlil qilindi. Maqolada biologik, gormonal, infeksion omillar va sun’iy urug‘lantirish (IVF) bilan bog‘liq xavflar keng yoritildi. Diagnostikada klinik belgilarning, laborator testlar (β-hCG, progesteron), ultratovush va laparoskopiyaning ahamiyati ta’kidlandi. Zamonaviy davolash yondashuvlarida metotreksat terapiyasi, minimal invaziv laparoskopik va laparotomik usullar ko‘rib chiqildi.
Ektopik homiladorlik, diagnostika, davolash, ultratovush, laparoskopiya, reproduktiv salomatlik, IVF.
The genre of travel notes in tajik educational literature
The article analyses the development of the enlightened literature of Central Asia, namely, some ancient genres of the rebirth of “travel diary”, presenting new spirituality, analysis of the social content and expressing ideas turning into the genre. Belles-letters travel notes plays an important role in the activity of the founder of the genre of the enlightened literature Ahmad Donish which has been reformed in the form and content, arisen in real and fictional types. Notable peculiarities of in the poet’s belles-letters travel notes and fictional travel diary is the disclosing their main distinguishing features.
Genre, travel notes, enlightenment, content and form changes, traditionalism and innovations, realism.
Boshlang‘ich ta’limda past o‘zlashtiruvchi o‘quvchilar bilan ishlashning innovatsion usullari
Mazkur ilmiy maqolada boshlang‘ich ta’lim jarayonida past o‘zlashtiruvchi o‘quvchilar bilan ishlashning innovatsion pedagogik usullari ilmiy-pedagogik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda individual yondashuv, differensial topshiriqlar, o‘yin texnologiyalari va refleksiv baholash metodlarining o‘quvchilarning bilimlarni o‘zlashtirishiga ta’siri o‘rganildi. Kuzatuvlar shuni ko‘rsatdiki, zamonaviy metodlar qo‘llanilganda o‘quvchilarning darsdagi faolligi ortadi, o‘qishga qiziqishi kuchayadi va bilimlarni barqaror egallash darajasi oshadi. Natijalar innovatsion yondashuvlar past o‘zlashtiruvchi o‘quvchilarning motivatsiyasi va mustaqil fikrlashini rivojlantirishda samarali vosita ekanini ko‘rsatdi. This scientific article analyzes the innovative pedagogical methods used in working with low-achieving students in primary education from a scientific and pedagogical perspective. The study examines the influence of an individual approach, differentiated tasks, game technologies, and reflective assessment methods on students’ learning outcomes. Observations showed that when modern methods are applied, students’ classroom activity increases, their interest in learning grows, and the stability of knowledge acquisition improves. The results demonstrate that innovative approaches are an effective tool for developing motivation and independent thinking in low-achieving students.
boshlang‘ich ta’lim, past o‘zlashtiruvchi o‘quvchi, innovatsion metodlar, differensial ta’lim, motivatsiya, refleksiya, interaktiv o‘qitish, pedagogik texnologiya.
primary education, low-achieving student, innovative methods, differentiated learning, motivation, reflection, interactive teaching, pedagogical technology.
SPORT TERMINLARINING NOTURG‘UNLIGI VA IKKI TILDAGI ARALASHUV HOLATLARI
Ushbu maqola sport terminlarining noturg‘unligi va ikki tildagi aralashuv jarayonlarini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda ingliz tilidan o‘zbek tiliga kirib kelgan sport atamalarining fonetik, semantik va kontekstual xususiyatlari o‘rganildi, ularning o‘zbek tilida qanday shakllarda qo‘llanilishi va variantlilik darajasi aniqlab olindi. Shuningdek, sport sharhlari va ommaviy axborot vositalarida terminlarning turlicha ishlatilishi, bu jarayonning terminologik barqarorlikka ta’siri hamda milliy sport tilining xalqaro kommunikatsiyaga moslashuvi ko‘rib chiqildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, ikki tildagi aralashuv sport terminologiyasining rivojlanishini rag‘batlantiradi, yangi atamalarning shakllanishiga hissa qo‘shadi va terminlarni me’yorlashtirish jarayonida OAV hamda kommunikativ ehtiyojlarni inobatga olish zarur.
Sport terminologiyasi, Terminologik noturg‘unlik, Ingliz tilidan o‘zlashuv, O‘zbek tili, Terminologik aralashuv, Fonetik moslashuv, Tarjima usullari, Transliteratsiya, Ommaviy axborot vositalari, Sport sharhlari, Kommunikativ samaradorlik, Terminlarni standartlashtirish.
Viloyat yengil sanoat korxonalarida ro’y berishi mumkin bo’lgan baxtsiz xodisalar taxlili
Bangladeshdagi va 1911-yilda New Yorkdagi Triangle Shirtwaist Factory fabrikasidagi yong‘inlar shuni ko‘rsatadiki, ish joyidagi xavfsizlik qoidalariga rioya qilmaslik va texnik jihozlarning eskirishi natijasida ko‘plab xodimlar halok bo‘ladi. Qulflangan zinapoyalar, yetarli evakuatsiya yo‘llarining mavjud emasligi va xavfsizlik signalizatsiyasining yo‘qligi qurbonlar sonini sezilarli darajada oshirgan. Bu hodisalar shuningdek ishchilar huquqlari, kasaba uyushmalari va milliy mehnat qonunchiligini rivojlantirish zarurligini ko‘rsatadi. Xorijiy tajribalar, xususan Bangladesh tajribasi, xodimlarni o‘qitish, xavfsizlik inspeksiyalari va xalqaro standartlarga rioya qilishning naqadar muhimligini isbotlaydi.
Yengil sanoat. Ishchi xavfsizligi. Yong‘in xavfi. Favqulodda vaziyat. Bangladesh yong‘ini. Triangle Shirtwaist Factory. Kasaba uyushmalari. Mehnat qonunchiligi. Evakuatsiya rejasi. Ishchi huquqlari
Watermelon from rind to flesh: a complete guide to its health benefits
Juicy, sweet, and downright refreshing—watermelon is the undisputed hero of summer. More than just a picnic favorite, this bright red fruit captures everything we crave during hot weather: hydration, light sweetness, and vibrant freshness. But beyond its sun-soaked charm lies a deeper story.
Watermelon (Citrullus lanatus); nutritional composition; bioactive compounds; lycopene; l-citrulline; antioxidant activity; watermelon rind; functional foods; hydration; health benefits.
Klarnet ijrochiligi san’ati: Talaba va oʻquvchilar uchun metodik tavsiyalar.
Mazkur maqolada klarnet ijrochiligi san’atining nazariy va amaliy asoslari yoritilgan. Unda klarnet cholg‘usini to‘g‘ri tanlash, embouchure va nafas olish texnikasini shakllantirish, mashg‘ulotlarni samarali tashkil etish hamda repertuar bilan ishlash masalalari tahlil qilingan. Shuningdek, zamonaviy raqamli texnologiyalarning klarnet ijrochiligini rivojlantirishdagi o‘rni va ahamiyati ko‘rsatib berilgan. Maqola musiqa ta’limi yo‘nalishida tahsil olayotgan talabalar va klarnet chalishni o‘rganayotgan o‘quvchilar uchun mo‘ljallangan.
klarnet, klarnet ijrochiligi, musiqa ta’limi, embouchure, nafas texnikasi, tovush chiqarish, mashg‘ulot metodikasi, repertuar, raqamli texnologiyalar, ijrochilik mahorati.
Chet tili o'rganish mobaynida tinglab tushunish ko'nikmasini rivojlantirishga yordam beruvchi texnika va manbalar
Mazkur ilmiy maqolada chet tilini o‘rganish jarayonida tinglab tushunish (listening comprehension) ko‘nikmasini rivojlantirishga xizmat qiluvchi samarali texnika va manbalar keng tahlil qilinadi. Tinglab tushunish chet tilini egallashning asosiy kompetensiyalaridan biri bo‘lib, u nafaqat muloqot jarayonida, balki talaffuz, lug‘at boyligi va grammatik bilimlarning mustahkamlanishida ham muhim o‘rin tutadi. Maqolada zamonaviy pedagogik yondashuvlar, audiovizual vositalar, autentik materiallar hamda raqamli platformalarning o‘rni ilmiy dalillar va statistik ma’lumotlar asosida yoritib beriladi. Tadqiqot natijalari chet tili o‘qituvchilari, talaba va mustaqil o‘rganuvchilar uchun amaliy ahamiyat kasb etadi.
chet tili, tinglab tushunish, listening, autentik materiallar, audiovizual vositalar, raqamli platformalar, kommunikativ kompetensiya
O‘quvchilarda o‘z-o‘zini tarbiyalash ko‘nikmalarini rivojlantirishning yangi usullari
Ushbu maqola ta’lim-tarbiya jarayonida rag‘batlantirishning interfaol usullarini joriy etish orqali o‘quvchilarda o‘z-o‘zini tarbiyalash usullarini shakllantirish va rivojlantirish haqida. Shuningdek maqolada mazkur mavzu yuzasidan ilmiy izlanishlar olib borgan olimlar ishlariga sharxlar va interfaol rag‘batlantirish usullariga misollar keltirilgan.
Ta’lim, tarbiya, rag‘bat, motiv, nazorat, baholash, metod, interfaol usul, ko‘nikma.
Habib devonidagi g‘azallarning badiiy-uslubiy tahlili
Ushbu maqolada Habib ijod namunasi hisoblangan “Devoni Habib tarkibida kelgan g’azallar badiiyat jihatidan tahlil qilingan.
Devoni habib, ishqiy, tasavvufiy, tabiat tasviri, oshiq, mubolag’a, tashbeh, tashxis.
Talaba yoshlarda mediakompetentlikni rivojlantirishda raqamli platformalarning roli
Ushbu maqolada oliy ta’lim muassasalari talabalari orasida media savodxonligini rivojlantirishda raqamli platformalarning transformatsion imkoniyatlari tahlil qilinadi. Raqamli media vositalarining keng joriy etilishi sharoitida media kontentni tanqidiy tahlil qilish, baholash va yaratish qobiliyati oliy ta’lim tizimida muhim kompetensiya sifatida namoyon bo‘lmoqda. Zamonaviy pedagogik yondashuvlar va empirik tadqiqotlarga tayangan holda, maqolada ta’lim ilovalari, ijtimoiy tarmoqlar hamda kontent yaratish vositalarini o‘quv jarayoniga tizimli integratsiya qilish talabalarning tanqidiy fikrlashi, axloqiy ongi va texnik ko‘nikmalarini sezilarli darajada oshirishi asoslab beriladi. Tadqiqot Jizzax davlat pedagogika universiteti talabalari o‘rtasida o‘tkazilgan so‘rovnoma natijalariga tayangan bo‘lib, sifatli va miqdoriy tahlilni o‘z ichiga oladi. Tadqiqot natijalarini yoritishda grafik va jadvallar kabi vizual vositalardan foydalanilgan.
media savodxonligi, raqamli platformalar, oliy ta’lim, tanqidiy fikrlash, pedagogik integratsiya.
Agrar televideniye va media transformatsiya: janrlar va formatlar tahlili
Mazkur maqolada O‘zbekiston televideniyesida agrar mavzularni yoritishda qo‘llanilayotgan an’anaviy va zamonaviy jurnalistik janrlar ilmiy-tahliliy asosda o‘rganilgan. Tadqiqotda axborot dasturlari, hujjatli ko‘rsatuvlar va suhbat janrlarining agrar televideniye tizimidagi o‘rni, mazmuniy xususiyatlari hamda auditoriya ehtiyojlarini qondirishdagi ahamiyati tahlil qilinadi. Shuningdek, ixtisoslashgan telekanallar faoliyati misolida interaktiv formatlar va raqamli platformalar bilan integratsiyaning agrar jurnalistika rivojiga ta’siri ochib beriladi. Tadqiqot natijalari an’anaviy va zamonaviy janrlarning uyg‘unligi agrar televideniyening samaradorligini oshirishini ko‘rsatadi.
agrar televideniye, jurnalistik janrlar, an’anaviy janrlar, zamonaviy formatlar, axborot dasturlari, hujjatli ko‘rsatuvlar, interaktiv televideniye.
Keskin kengayuvchi kanalda turbulent oqim: raqamli modellashtirish va turli turbulentlik modellarining qiyoslanishi bo‘yicha raqamli tadqiqot.
Ushbu tadqiqotda orqaga qaragan pog‘ona ustidagi turbulent oqim Reynolds o‘rtachalangan Navye–Stoks tenglamalari asosida raqamli modellashtirildi. Masalaning geometriyasi va oqim rejimlari, Armaly va hammualliflar (1983) tomonidan keltirilgan tajribaviy ma’lumotlar va Eaton va Johnston kabi tadqiqotchilarning nazariy tahlillari yordamida o‘rganildi. Oqim ajralishi va qayta birikish jarayonlarini bashorat qilishda k–ε, k–ω va k–ω SST modelining qo‘llanilishi orqali tajribaviy natijalar bilan taqqoslangan. Hisoblash natijalari tezlik maydoni, bosim taqsimoti va qayta birikish uzunligiga ko‘ra tahlil qilinib, turli turbulentlik modellari uchun aniqlik va amaliy qo‘llanish imkoniyatlari baholandi. Olingan natijalar shuni ko‘rsatadiki, k–ω SST modeli oqim ajralishi mavjud bo‘lgan hududlarda yuqori aniqlikni ta’minlaydi. Ushbu tadqiqot, orqaga qaragan pog‘ona ustidagi murakkab turbulent oqimlarni modellashtirish uchun mos turbulentlik modelini tanlashda foydali tavsiyalar beradi va CFD tadqiqotlari uchun nazariy asosni mustahkamlashga yordam beradi.
Orqaga qaragan pog‘onaTurbulent oqimReynolds o‘rtachalangan Navye–Stoks tenglamalariRaqamli modellashtirishOqim ajralishiQayta birikishTurbulentlik modellarik–ε modelik–ω modelik–ω SST modeli Tezlik maydoni Bosim taqsimoti, Qayta birikish uzunligi, Tajribaviy ma’lumotlar, CFD (Kompyuter Fluid Dinamikasi), Nazariy tahlil, Murakkab oqimlar, Amaliy qo‘llanish imkoniyatlari, Validatsiya, Oqim rejimlari.
The Role of Feedback in Improving Students’ Writing Skills
Feedback has long been recognized as a crucial element in the development of students’ writing skills, particularly in language learning contexts. This article explores the role of feedback in enhancing students’ writing performance by examining how different types of feedback influence accuracy, coherence, and overall writing quality. Writing is a complex process that requires continuous reflection, revision, and guidance, and feedback serves as a bridge between students’ current performance and desired learning outcomes. Effective feedback not only identifies errors but also encourages learners to reflect on their writing choices and develop greater autonomy as writers. The study discusses teacher feedback, peer feedback, and self-feedback, highlighting their respective strengths and limitations. Through a review of relevant literature and classroom-based research, the article demonstrates that constructive and timely feedback significantly contributes to students’ motivation and confidence. Furthermore, the findings suggest that feedback is most effective when it is clear, specific, and aligned with learning objectives. By fostering an interactive learning environment, feedback helps students internalize writing conventions and improve both form and content. The article concludes that feedback should be viewed not merely as correction but as an ongoing dialogue that supports students’ growth as competent and independent writers.
Feedback, Writing Skills, ESL Learners, Teacher Feedback, Peer Feedback, Writing Process, Motivation, Revision, Learning Outcomes, Academic Writing
МОЛИЯВИЙ РИСКЛАРНИ АНИҚЛАШДА БИГ ДАТА ВА СУНЪИЙ ИНТЕЛЛЕКТ УСУЛЛАРИНИ ҚЎЛЛАШ
Бугунги кунда молия соҳасидаги рискларни баҳолаш ва бошқариш айниқса мураккаб ва кўп ўлчовли масалага айланмоқда. Ананавий статистик усуллар ривожланаётган рақамли иктисодиёт шароитидаги кенг кўламли, тез ўзгарувчи ва гетероген маълумотлар тўпламини самарали қайта ишлаш учун етарли эмас. Ушбу мақолада Big Data (Катта маълумотлар) ва Суний Интеллект (AI) усулларининг интеграцияси молиявий рисклар – кредит, операцион, бозор ва ликвидлик рискларини аниклаш, баҳолаш ва олдин олиш борасидаги имкониятлар тахлил қилинади. Мaqолада Machine Learning (ML), Deep Learning ва Natural Language Processing (NLP) каби Суний Интеллект усулларининг қўлланилиши, уларнинг интеграциясининг афзалликлари (юкори аниклик, проaktivлик, харажатларни камайтириш) ва узарок кутилган такомиллаши мумкин бўлган йўналтиришлари ҳақида сўз боради.
Big Data, Суний Интеллект, молиявий риск, Machine Learning, фройдни аниклаш, кредит риски, маълумотлар тахлили.
Internetning jamiyatga va yoshlar ongiga ta’siri
Ushbu maqolada sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining zamonaviy jamiyat rivojiga ko’rsatayotgan ta’siri, xususan, ijtimoiy-iqtisodiy sohalardagi transformatsiya jarayonlari tahlil qilingan. Tadqiqotning maqsadi -SI joriy etilishining mehnat bozori, ta’lim tizimi va insonlararo munosabatlarga ijobiy va salbiy ta’sirini baholash hamda yuzaga kelishi mumkin bo’lgan ijtimoiy xatarlarni kamaytirish bo’yicha takliflar ishlab chiqishdir. Tadqiqotda qiyosiy tahlil, statistik ma’lumotlarni o’rganish va ekspertlar so’rovi metodlaridan foydalanildi. Natijalar shuni ko’rsatadiki, sun’iy intellekt mehnat unumdorligini keskin oshirish imkonini bersa-da, jamiyatda raqamli tengsizlik va ishsizlik xavfini kuchaytirmoqda. Xulosada SIning etik normalarini tartibga soluvchi huquqiy bazani takomillashtirish va aholining raqamli savodxonligini oshirish zarurligi ta’kidlangan.
Sun’iy intellekt, jamiyat, mehnat bozori, avtomatlashtirish, raqamli tengsizlik, etika, algoritm, kelajak kasblari, xavfsizlik, inson kapitali
Reproduktiv yoshdagi ayollarda tuxumdon follikulyar apparatining yetarli rivojlanmasligi va uning birlamchi bepushtlik shakllanishidagi o‘rni
Ushbu maqolada reproduktiv yoshdagi ayollarda tuxumdon follikulyar apparatining yetarli rivojlanmasligi birlamchi bepushtlik patogenezida qanday o‘rin tutishi tahlil qilindi. Klinik, laborator va ultratovush ko‘rsatkichlari asosida follikulogenezi susaygan bemorlar fenotiplari ajratildi. AMH pasayishi, antral follikulalar soni kamayishi va LH/FSH nisbatining siljishi eng barqaror belgilardan bo‘ldi. Natijalar diagnostik algoritmni takomillashtirishga xizmat qiladi.
birlamchi bepushtlik, tuxumdon zaxirasi, follikulogenezi, AMH, antral follikulalar soni, ovulyatsiya, reproduktiv endokrinologiya
CHUQUR O‘RGANISH MODELLARI YORDAMIDA ZARARLI DASTURLAR VA FISHING HUJUMLARINI ANIQLASH USULLARI
Ushbu maqolada chuqur o‘rganish texnologiyalaridan foydalangan holda zararli dasturlar va fishing hujumlarini aniqlash usullari o‘rganildi. Tadqiqot davomida an’anaviy imzoga asoslangan aniqlash usullarining cheklovlari tahlil qilinib, ularning o‘rnini bosuvchi zamonaviy chuqur o‘rganish modellari taklif etildi. Zararli dasturlarni aniqlashda dastur fayllarining statik va dinamik xususiyatlari, fishing hujumlarini aniqlashda esa URL manzillar va matnli xabarlar tahlil qilindi. Tadqiqotda sun’iy neyron tarmoqlar (ANN), konvolyutsion neyron tarmoqlar (CNN) hamda rekurrent neyron tarmoqlar (RNN, LSTM) qo‘llanildi. Tajriba natijalari chuqur o‘rganish modellarining aniqlik, qamrov va F1-ko‘rsatkichlar bo‘yicha an’anaviy mashinaviy o‘rganish usullaridan ustun ekanligini ko‘rsatdi. Xususan, CNN modeli zararli dasturlarni, LSTM modeli esa fishing hujumlarini aniqlashda eng yuqori samaradorlikni namoyish etdi. Olingan natijalar chuqur o‘rganish texnologiyalarining zamonaviy kiberxavfsizlik tizimlarida muhim ahamiyatga ega ekanligini tasdiqlaydi.
Chuqur o‘rganish, kiberxavfsizlik, zararli dasturlarni aniqlash, fishing hujumlarini aniqlash, sun’iy intellekt, sun’iy neyron tarmoqlar, konvolyutsion neyron tarmoqlar (CNN), rekurrent neyron tarmoqlar (RNN), uzoq qisqa muddatli xotira (LSTM).
Biopolimer qoplamalarning qishloq xo‘jaligidagi ahamiyati
Ushbu maqolada qishloq xo‘jaligi sohasida biopolimer qoplamalardan foydalanishning ilmiy-nazariy asoslari hamda ularning ekologik va iqtisodiy afzalliklari yoritilgan. Biopolimerlar – tabiiy xomashyodan olinadigan, biologik parchalanishga qodir va atrof-muhitga xavfsiz materiallar bo‘lib, ular qayta tiklanadigan resurslardan ishlab chiqarilishi bilan ahamiyatlidir. Tadqiqotda biopolimer qoplamalarning urug‘larni abiotik va biotik omillardan himoya qilishdagi roli, o‘g‘it va pestitsidlarning modifikatsiyalangan ajralish tezligini ta’minlashdagi funksional imkoniyatlari, shuningdek, meva-sabzavot mahsulotlarining saqlanish muddatini uzaytirishdagi samaradorligi tahlil etilgan. Maqolada, shuningdek, biopolimerlarning an’anaviy polimer va plastmassalarga nisbatan ustun jihatlari hamda ularni ishlab chiqarish va qo‘llashdagi texnologik yondashuvlar ilmiy asosda muhokama qilingan. Olingan natijalar biopolimer qoplamalar qishloq xo‘jaligida barqaror rivojlanishni ta’minlash, ekologik yuklamani kamaytirish va resurslardan samarali foydalanishni optimallashtirishda muhim innovatsion yechim ekanligini ko‘rsatadi.
biopolimer qoplama, qishloq xo‘jaligi, ekologiya, biologik parchalanish, barqaror rivojlanish.
Ta’lim jarayonida o’quvchilarning tanqidiy fikrlash ko’nikmalarini rivojlantirishning didaktik imkoniyatlari
Mazkur maqolada ta’lim jarayonida o‘quvchilarning tanqidiy fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirishning didaktik imkoniyatlari ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda zamonaviy ta’lim talablari asosida tanqidiy fikrlash tushunchasining mazmun-mohiyati, uning o‘quvchilarning bilish faoliyatini faollashtirishdagi o‘rni hamda shaxsiy va ijtimoiy kompetensiyalarni shakllantirishdagi ahamiyati yoritib berilgan. Shuningdek, tanqidiy fikrlashni rivojlantirishga xizmat qiluvchi didaktik yondashuvlar, interfaol ta’lim metodlari, muammoli ta’lim, loyihaviy faoliyat, bahs-munozara va refleksiv topshiriqlarning samaradorligi asoslab beriladi. Maqolada ta’lim jarayonida tanqidiy fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirish uchun zarur bo‘lgan pedagogik shart-sharoitlar, o‘qituvchining metodik tayyorgarligi, o‘quv muhitining tashkil etilishi hamda o‘quvchilarning mustaqil fikrlashga yo‘naltirilgan faoliyatini qo‘llab-quvvatlash masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, didaktik vositalardan samarali foydalanish, ta’lim mazmunini muammoli vaziyatlar asosida tashkil etish hamda o‘quvchilarning faolligini oshirish orqali tanqidiy fikrlash ko‘nikmalarini izchil rivojlantirish mumkinligi aniqlangan.
tanqidiy fikrlash, didaktik imkoniyatlar, ta’lim jarayoni, interfaol metodlar, muammoli ta’lim, kompetensiya, o‘quvchi faolligi.
AYOLLAR FAOLLIGINI OSHIRISHDА TА’LIM VА IJTIMOIY MUHITNING O’RNI
Ushbu maqolada xotin-qizlarning jamiyatdagi ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy faolligini oshirishda ta’lim tizimi hamda mavjud ijtimoiy muhitning ta’siri tahlil qilingan. Tadqiqotning asosiy maqsadi - ayollarning o’z salohiyatlarini ro’yobga chiqarishlariga to’sqinlik qilayotgan sotsial-psixologik omillarni aniqlash va ularni bartaraf etish bo’yicha ilmiy asoslangan takliflar ishlab chiqishdir. Tadqiqot jarayonida qiyosiy tahlil, sotsiologik so’rovnoma va statistik ma’lumotlarni o’rganish metodlaridan foydalanildi. Natijalar shuni ko’rsatadiki, oliy ma’lumotga ega va uzluksiz ta’lim bilan qamrab olingan ayollar jamiyat hayotida faolroq ishtirok etadilar, biroq an’anaviy stereotiplarga asoslangan ijtimoiy muhit ularning professional rivojlanishini sekinlashtirmoqda. Xulosada ayollar faolligini oshirish uchun ta’lim sifatini yaxshilash va gender tengligini targ’ib qiluvchi ijtimoiy institutlar faoliyatini kuchaytirish zarurligi ta’kidlangan.
Ayollar faolligi, ta’lim tizimi, ijtimoiy muhit, gender tenglik, kasbiy rivojlanish, stereotiplar, jamiyat, motivatsiya, ijtimoiy institutlar, liderlik.
Zamonaviy ta’limda sun’iy intellekt paradigmalarining o‘rni va rivojlanish istiqbollari
Mazkur maqolada zamonaviy ta’lim tizimida sun’iy intellekt paradigmalarining o‘rni, ahamiyati hamda ularning rivojlanish istiqbollari tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida sun’iy intellektning asosiy paradigmalariga — bilimga asoslangan tizimlar, mashinali o‘rganish, chuqur o‘rganish va intellektual agentlarga asoslangan yondashuvlarga alohida e’tibor qaratilgan. Ushbu paradigmalar ta’lim jarayonini individuallashtirish, adaptiv o‘qitish muhitini shakllantirish, o‘quvchilarning bilim darajasini baholash va ta’lim sifatini oshirishda muhim omil sifatida qaraladi. Shuningdek, maqolada sun’iy intellekt texnologiyalarini ta’limga joriy etish jarayonida yuzaga keladigan muammolar, xususan, axborot xavfsizligi, axloqiy masalalar va pedagogik kompetensiyalarni rivojlantirish zarurati yoritilgan. Tadqiqot natijalari sun’iy intellekt paradigmalaridan samarali foydalanish zamonaviy ta’limni raqamli transformatsiya qilish va uning barqaror rivojlanishini ta’minlashga xizmat qilishini ko‘rsatadi.
sun’iy intellekt, ta’lim tizimi, sun’iy intellekt paradigmalar, raqamli ta’lim, adaptiv o‘qitish, mashinali o‘rganish, chuqur o‘rganish, individuallashtirilgan ta’lim, intellektual ta’lim tizimlari.