CHEKISHNING YURAK-QON TOMIR TIZIMIGA ZARARLI TA'SIRI VA PROFILAKTIK CHORALAR

Authors

  • Komiljonov Abrorbek Abdushukur o'g'li Tibbiyot fakulteti, Davolash ishi ta’lim yo‘nalishi 1-kurs DI-25-01-guruh talabasi, abrorr17@icloud.com Author
  • Kutlikova Go‘zalxon Maxammadjonovna “Klinik fanlar” kafedrasi mudiri, dotsent Author

Keywords:

Chekish, yurak-qon tomir tizimi, ateroskleroz, miokard infarkti, insult, profilaktika, nikotin, tromboz.

Abstract

Chekish yurak-qon tomir tizimi (YQTT) uchun eng zararli odatlarning biri bo‘lib, uning rivojlanishida bir nechta mexanizmlar orqali qatnashadi. Nikotin, karbon monoksid va boshqa zararli moddalar qon bosimini oshiradi, qon tomirlarining elastikligini pasaytiradi, ateroskleroz jarayonini tezlashtiradi va tromboz xavfini oshiradi. Chekish yurak ishemik kasalligi, miokard infarkti, insult va periferik arteriya kasalliklari xavfini sezilarli darajada ko‘paytiradi. Ushbu annotatsiyada chekishning YQTTga zararli ta’siri, patofiziologik mexanizmlari va profilaktik choralari yoritilgan. Profilaktik choralar orasida tamaki mahsulotlaridan voz kechish, sog‘lom turmush tarzi, muntazam jismoniy faoliyat, parhezga rioya qilish va shifokor nazorati ostida kasalliklarni erta aniqlash muhim ahamiyatga ega. Shu bilan birga, chekishni tashlash bo‘yicha psixologik va farmakologik yordam samaradorligi ham yuqori ekani ko‘rsatilgan.

References

1. Benowitz, N.L. (2016). Cardiovascular Toxicity of Nicotine: Implications for Smoking Cessation. Circulation,

2. Parmar, M.P., et al. (2023). A Systematic Review of the Effects of Smoking on Atherosclerotic Cardiovascular Disease. Journal of Clinical Medicine,

3. Ishida, M., et al. (2024). Cigarette Smoking and Atherosclerotic Cardiovascular Disease: A Review of the Literature. Journal of Atherosclerosis and Thrombosis,

4. Gallucci, G., et al. (2020). Cardiovascular Risk of Smoking and Benefits of Smoking Cessation. Journal of Thoracic Disease,

5. Rahman, M., et al. (2025). Cardiovascular Effects of Smoking and Smoking Cessation: A 2024 Update. Global Heart

6. Messner, B., et al. (2014). Smoking and Cardiovascular Disease. Arteriosclerosis, Thrombosis, and Vascular Biology,

7. Alavi, R., et al. (2024). Adverse Cardiovascular Effects of Nicotine Delivered by Electronic Cigarettes. Journal of the American Heart Association,

8. Lawson, J.S., et al. (2023). The Rise and Fall of Tobacco Smoking and Associated Cardiovascular Disease Mortality. Frontiers in Cardiovascular Medicine.

Downloads

Published

2026-03-31

How to Cite

CHEKISHNING YURAK-QON TOMIR TIZIMIGA ZARARLI TA’SIRI VA PROFILAKTIK CHORALAR. (2026). YANGI RENESSANS, 3(3), 153-156. https://innoworld.net/index.php/yr/article/view/2179