ORIENTAL JOURNAL OF ACADEMIC AND MULTIDISCIPLINARY REASEARCH
Oriental journal of academic and multidisciplinary research is an open access journal that publishes original research and review articles in various fields. The main objective is to offer an intellectual platform for international scholars and to promote interdisciplinary research in applied sciences. The purpose of this magazine is to introduce and design innovative educational technologies in the process of developing the modern education system, to implement creative ideas, proposals and solutions in the directions of holistic education development. The materials of this magazine can be used by professors and teachers of higher education institutions, academic lyceums and vocational colleges, and general education schools, independent researchers, graduate students, scientific employees, talented students and researchers conducting scientific work in this direction.
Elektrolizdan turmushda va texnikada foydalanish mavzusini raqamli talim usullarini qoʻllash orqali oʻqitish metodikasi
Elektrolizdan turmushda va texnikada foydalanish mavzusini raqamli ta’lim usullarini qo‘llash orqali o‘qitishning metodik asoslari yoritilgan. Elektrotexnika sanoatini rivojlantirish bo‘yicha davlat siyosati hamda elektrolizning sanoatdagi amaliy ahamiyati asosida mazkur mavzuning dolzarbligi ilmiy jihatdan asoslab berilgan. Shuningdek, umumta’lim maktablarida elektroliz mavzusini o‘qitishda uchraydigan metodik muammolar tahlil qilinib, ularni bartaraf etishda virtual laboratoriyalar va raqamli simulyatsiyalarni qo‘llash samaradorligi ko‘rsatib berilgan.
elektroliz, galvanizatsiya, elektrotexnika sanoati, raqamli ta’lim, virtual laboratoriya, simulyatsiya, kompetensiya, innovatsion metodika
EXAMPLES OF FORTIFIED FRUIT AND VEGETABLE PRODUCTS: BOOSTING NUTRITION THROUGH INNOVATION
Imagine walking down the grocery aisle and picking up a bottle of orange juice that doesn’t just taste great but also provides your entire day’s worth of vitamin C, plus added calcium and vitamin D. This isn’t science fiction – it’s the reality of fortified fruit and vegetable products that are revolutionizing how we think about nutrition. Food fortification represents one of the most successful public health interventions of the modern era, transforming everyday fruits and vegetables into nutritional powerhouses that help combat deficiencies and boost overall health.
Food fortification; fortified fruit and vegetable products; fruit juice concentrates; vitamin enrichment; functional foods; nutrient bioavailability; juice concentration technologies; physicochemical properties; enzymatic pretreatment; public health nutrition.
ALISHER NAVOIYNING "G'AROYIB US-SIGʻAR" DEVONI TARKIBIGA KIRUVCHI G‘AZALLARIDAGI GUL OBRAZI TALQINI HAQIDA AYRIM MULOHAZALAR
Ushbu maqolada hazrat Alisher Navoiy ijodining yorqin namunalaridan biri “G'aroyib us-sigʻar” devoni tarkibiga kiruvchi g‘azallardagi gul obrazi tahlil etiladi. Ma’lumki, mumtoz adabiyotda har bir obraz o‘ziga xos ma’no va mazmun kasb etadi va g‘azal badiiyatini oshirishda alohida o‘rin tutadi. Gul obrazi ham shunday obrazlar qatoriga kiradi.
oshiq, ma'shuqa, bulbul, tashbeh, oq, qizil
Daktil lug‘ati asosida ishlovchi platformalarni yaratish
Mazkur ilmiy maqolada daktil lug‘ati asosida ishlovchi raqamli platformalarni yaratishning nazariy va amaliy asoslari kompleks tarzda tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi eshitishida nuqsoni bo‘lgan shaxslar uchun mo‘ljallangan daktil alifbo tizimini sun’iy intellekt va kompyuter ko‘rish texnologiyalari yordamida avtomatlashtirilgan platforma ko‘rinishida modellashtirish va ishlab chiqishdan iborat. Ish jarayonida daktil belgilarni lingvistik jihatdan formalizatsiya qilish, ularni ma’lumotlar bazasida strukturaviy obyekt sifatida tashkil etish hamda real vaqt rejimida tanish algoritmlarini ishlab chiqish masalalari ko‘rib chiqildi.
daktil lug‘ati, imo-ishora alifbosi, sun’iy intellekt, kompyuter ko‘rish, mashinali o‘rganish, konvolyutsion neyron tarmoq, LSTM modeli, real vaqt rejimi, inklyuziv ta’lim, raqamli platforma, arxitektura modeli, ma’lumotlar bazasi, avtomatik tanish, multimodal interfeys.
Цифровые и интернет технологии в практике стрелкового спорта Узбекистана
В статье рассматриваются особенности внедрения цифровых и интернет-технологий в практику стрелкового спорта Узбекистана в условиях глобальной цифровой трансформации спортивной отрасли. Проанализированы направления применения информационно-коммуникационных технологий в тренировочном процессе, соревновательной деятельности и системе спортивного управления. Особое внимание уделено использованию электронных мишенных систем, дистанционного судейства, систем биологической обратной связи, а также международных цифровых платформ, включая ресурсы International Shooting Sport Federation и антидопинговую систему World Anti-Doping Agency. В работе обоснована необходимость создания единой национальной цифровой платформы для эффективного управления стрелковым спортом. По результатам исследования установлено, что цифровизация способствует повышению объективности судейства, прозрачности управленческих процессов, расширению возможностей дистанционного формата соревнований и совершенствованию методик подготовки спортсменов. Практическая значимость исследования заключается в возможности использования полученных выводов при разработке программ цифровизации, модернизации деятельности спортивных федераций и совершенствовании тренировочного процесса.
стрелковый спорт; цифровизация спорта; информационно-коммуникационные технологии; электронные мишенные системы; дистанционное судейство; биологическая обратная связь; цифровые платформы; спортивный менеджмент; интернет-технологии; онлайн-соревнования.
Ilmiy tadqiqotlarda kreativ fikrlash va innovatsion yondashuvlarning turizm sohasidagi ahamiyati
Ushbu maqolada zamonaviy turizm sohasida ilmiy tadqiqotlar jarayonida kreativ fikrlash va innovatsion yondashuvlarning tutgan o‘rni keng ko‘lamda tahlil qilinadi. Hozirgi globallashuv va raqamli iqtisodiyot sharoitida turizm sohasi jadal rivojlanib borayotgan tarmoqlardan biri bo‘lib, uning samarali rivojlanishi yangi turistik mahsulotlar yaratish, xizmatlar sifatini oshirish va raqobatbardoshlikni ta’minlash bilan bevosita bog‘liq. Turizmning tezkor o‘zgarayotgan talab va shart-sharoitlari mavjud ilmiy tadqiqotlarni faqat an’anaviy metodlar bilan amalga oshirishni cheklab qo‘yadi va yangi, innovatsion yondashuvlarni tatbiq etishni talab qiladi. Shu jumladan, ilmiy izlanishlarda kreativ fikrlash va innovatsion metodlarni joriy etish turizm sohasida samaradorlikni oshirish, yangi xizmatlar va mahsulotlar yaratish, hududlarning turistik salohiyatini yaxshilash va barqaror rivojlanishni ta’minlashda hal qiluvchi ahamiyatga ega. Kreativ fikrlash va innovatsion yondashuvlarning nazariy asoslari, turizm sohasidagi amaliy tatbiqlari, tanqidiy va erkin fikrlashning ilmiy izlanishlarga qo‘shayotgan hissasi, shuningdek, fanlararo yondashuvning innovatsion tadqiqotlarda o‘rni o‘rganildi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, kreativ fikrlash va innovatsion metodlarni joriy etish turizmning barqaror rivojlanishi, xizmatlar sifatining oshishi va yangi turistik mahsulotlar ishlab chiqilishi imkonini beradi. Shu bilan birga, ilmiy izlanishlar orqali olingan natijalar jamiyat va iqtisodiyot ehtiyojlariga javob beradigan innovatsion yechimlar yaratishda muhim rol o‘ynaydi.
: kreativ fikrlash, innovatsion yondashuvlar, turizm sohasi, ilmiy tadqiqotlar, raqobatbardoshlik, turistik xizmatlar
Risk Factors Contributing to Cardiovascular Diseases and Their Impact on Public Health
Cardiovascular diseases (CVDs) are a leading cause of global mortality and morbidity, influenced by both non-modifiable and modifiable risk factors. Age, gender, and genetic predisposition determine baseline susceptibility, while hypertension, diabetes, dyslipidemia, obesity, physical inactivity, smoking, and psychosocial stress accelerate disease progression. These factors promote endothelial dysfunction, atherosclerosis, inflammation, oxidative stress, and thrombosis, leading to clinical outcomes such as myocardial infarction, stroke, and heart failure. Effective prevention strategies, including lifestyle modification, early detection, medical treatment, and public health initiatives, can significantly reduce the incidence, severity, and societal burden of CVDs. Understanding the interplay of risk factors and pathophysiological mechanisms is essential for improving cardiovascular health outcomes.
: cardiovascular diseases, risk factors, atherosclerosis, hypertension, diabetes, prevention, public health
Tabiatshunoslik darslarida interfaol metodlardan foydalanish
Ushbu maqola tabiatshunoslik darslarida interfaol metodlarning nazariy asoslari, amaliy qo‘llash usullari va ularning ta'lim samaradorligiga ta'sirini ilmiy-pedagogik jihatdan tahlil qiladi. Tadqiqotda interfaol ta'limning o‘quvchilarning faolligini oshirish, tanqidiy fikrlash, muammolarni hal qilish ko‘nikmalarini rivojlantirish hamda bilimlarni chuqur o‘zlashtirishdagi ahamiyati yoritilgan. Maqolada tabiatshunoslik fanining o‘ziga xos xususiyatlaridan kelib chiqqan holda, interfaol metodlarning turlari, ularni dars jarayonida joriy etish metodikasi va o‘qituvchining professional roli atroflicha ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, interfaol metodlarni qo‘llashda duch kelinadigan muammolar, ularning yechimlari va kelajakdagi rivojlanish istiqbollari bo‘yicha tavsiyalar berilgan.
Interfaol ta'lim, tabiatshunoslik, pedagogik metodlar, tanqidiy fikrlash, faol o‘rganish, ekologik ta'lim, o‘qituvchi roli
ТИПОЛОГИЯ ЖАНРА ХОЖДЕНИЙ В ТАДЖИКСКОЙ ПРОСВЕТИТЕЛЬСКОЙ ЛИТЕРАТУРЕ
В статье освещается важная веха возникновения жанра хождений в таджикской и иранской просветительской литературе. Анализируется типология своеобразия их схожести.
просветительская литература, жанр хождений, типология, схожесть, отличие, реализм, метод сопоставления.
СПЕЦИФИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ ЖАНР ПУТЕВЫХ ЗАМЕТОК
В статье подвергнута исследованию история появления и формирования одного из ранних жанров таджикской литературы книга путешествий (сафарнома). В результате исследования и сравнения книг путешествий Насира Хосрова, Низари Кухистани, Мирзо Содика Мунши и путевых воспоминаний Васифи в какой-то степени определены элементы и особенности, свойственные жанру путешествий.
книга путешествий, жанр, форма и идейное содержание, сюжет, герой, объективные и субъективные отношения, прием сравнительного описания, критическая мысль.
Suniy intilekt asosida masofadan zo’ndlash, tasvirlarni avtomatik aniqlash va tahlil qilish
Ushbu maqolada sun’iy intellekt (SI) va chuqur o‘rganish (Deep Learning) algoritmlari yordamida masofadan zondlash (RS) tasvirlarini avtomatik tahlil qilish metodologiyasi taklif etiladi. Sentinel va boshqa sun’iy yo‘ldosh tasvirlari asosida yer qoplamini aniqlash, segmentatsiya va tasniflash vazifalari chuqur neyron tarmoqlar orqali samarali hal qilindi. Tadqiqotda Convolutional Neural Network (CNN) arxitekturalari, xususan U-Net va ResNet modellaridan foydalanildi. Eksperimental natijalar klassik tasvir qayta ishlash metodlariga nisbatan yuqori aniqlik va ishonchlilikni ko‘rsatdi. Tavsiya etilgan yondashuv qishloq xo‘jaligi, urbanizatsiya monitoringi va ekologik baholashda amaliy ahamiyatga ega.
sun’iy intellekt, masofadan zondlash, Deep Learning, CNN, tasvir segmentatsiyasi, yer qoplami.
Masofadan zo’ndlash va GIS tehnologiyalari yordamida iqlim o’zgarishining hududiy ta’sirini monitoring qilish
Ushbu maqolada masofadan zondlash (MZ) va GIS texnologiyalari yordamida iqlim o‘zgarishining hududiy ta’sirini monitoring qilish metodologiyasi taqdim etilgan. Masofadan zondlash sun’iy yo‘ldosh ma’lumotlarini ishlatib, hududlardagi harorat, namlik, vegetatsiya va suv resurslaridagi o‘zgarishlarni aniqlash imkonini beradi. GIS texnologiyalari orqali olingan ma’lumotlar vizualizatsiya qilinadi, tahlil qilinadi va hududiy modelga integratsiyalanadi. Tadqiqot natijalari iqlim o‘zgarishiga qarshi strategiyalar ishlab chiqishda va ekologik xavfsizlik monitoringida amaliy ahamiyatga ega.
Masofadan zondlash, GIS, iqlim o‘zgarishi, hududiy monitoring, ekologik baholash.
КОРБУРДИ АСТРОНИМҲО ДАР «ТӮҲФАТ-УЛ-АҲБОБ»-И ҲОФИЗИ ӮБАҲӢ
Дар ин тезис астронимҳо – номҳои ҷирмҳои осмонӣ ва унсурҳои нуҷумӣ дар фарҳанги тафсирии асри XVI «Тӯҳфат-ул-аҳбоб»-и Ҳофизи Ӯбаҳӣ мавриди таҳлил қарор гирифтаанд. Таҳқиқ нишон медиҳад, ки астронимҳо дар фарҳанг на танҳо ҳамчун истилоҳоти илмии нуҷумӣ, балки ҳамчун воҳидҳои рамзӣ ва адабӣ истифода шуда, ҷаҳонбинии кайҳонӣ ва доираи маърифати илмӣ-адабии муаллифро инъикос менамоянд. Бо вуҷуди теъдоди маҳдуд, ин гурӯҳи воҳидҳои ономастикӣ дар ташаккули арзиши лингвокултурологӣ ва маърифатии асар нақши муҳим дорад.
астронимҳо, ономастика, «Тӯҳфат-ул-аҳбоб», ҷирмҳои осмонӣ, тасаввуроти нуҷумӣ
GNSS doimiy stansiyalari ma’lumotlari asosida yer sathi deformatsiyasini aniqlash va tahlil qilish
Mazkur maqolada GNSS doimiy stansiyalari (CORS) ma’lumotlari asosida yer sathi deformatsiyasini aniqlash va tahlil qilish usullari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqotda ko‘p yillik GNSS kuzatuv ma’lumotlari vaqt qatorlari sifatida qayta ishlanib, gorizontal va vertikal siljish tezliklari baholandi. Hisoblashlarda eng kichik kvadratlar usuli va statistik filtratsiya metodlaridan foydalanildi. Olingan natijalar seysmik faol hududlarda yer sathi deformatsiyasini monitoring qilishda GNSS texnologiyalarining yuqori aniqlik va ishonchliligini tasdiqlaydi.
GNSS, CORS, yer sathi deformatsiyasi, geodezik monitoring, vaqt qatori, eng kichik kvadratlar usuli.
DIGITAL TWIN CITIES va 3D GIS tehnologiyalari asosida shahar fazoviy monitoring
Ushbu maqolada Digital Twin Cities (DTC) konsepsiyasi va 3D GIS texnologiyalari yordamida shahar fazoviy monitoringini amalga oshirish metodologiyasi taqdim etiladi. Raqamli shahar modeli (Digital Twin) real vaqt ma’lumotlari bilan integratsiyalashgan holda shahar inshootlari, transport tizimi va iqlim parametrlarini kuzatishga imkon beradi. 3D GIS asosida yaratilgan model orqali shahar fazosidagi o‘zgarishlar, infratuzilma rivojlanishi va urbanizatsiya jarayonlari yuqori aniqlikda tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari shahar rejalashtirish, xavfsizlik monitoringi va raqamli twin texnologiyasini amaliy qo‘llashda katta ahamiyatga ega.
Digital Twin Cities, 3D GIS, urban monitoring, shahar fazoviy tahlil, raqamli shahar modeli.
RAQAMLI BANK XIZMATLARINING RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI
Ushbu maqolada raqamli bank xizmatlarining mohiyati, ularni bank-moliya tizimidagi o‘rni hamda rivojlanish istiqbollari tahlil qilinadi. Raqamli texnologiyalarning bank xizmatlariga ko‘rsatayotgan ta’siri, raqamli bank xizmatlarining afzalliklari va ularni joriy etish jarayonida yuzaga keladigan muammolar yoritib beriladi. Shuningdek, raqamli bank xizmatlarini rivojlantirish orqali moliyaviy inklyuziyani kengaytirish, banklar faoliyati samaradorligini oshirish va mijozlarga ko‘rsatiladigan xizmatlar sifatini yaxshilash masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. Tadqiqot natijalari talaba va yosh tadqiqotchilar uchun amaliy ahamiyatga ega.
Raqamli bank xizmatlari, mobil banking, internet banking, raqamli iqtisodiyot, moliyaviy texnologiyalar (FinTech), onlayn toʻlovlar, bank tizimi, raqamlashtirish.
Endometrioz: Kelib chiqish sabablari, klinik belgilari va davolash usullari
Ushbu maqolada endometrioz kasalligining sabablari, simptomlari, diagnostikasi va davolashdagi zamonaviy usullar tahlil qilinadi. Endometrioz surunkali va keng tarqalgan ginekologik kasallik bo‘lib, ayollarda og‘riq va bepushtlikka sabab bo‘lishi mumkin. Maqolada dori-darmonli terapiya, jarrohlik va yangi innovatsion usullar haqida ma’lumotlar keltirilgan.
Endometrioz, gormonal terapiya, laparaskopiya, pelvik og‘riq, bepushtlik, GnRH analoglari.
Ona tili ta’limi orqali vatanga sodiq shaxsni shakllantirishning pedagogik asoslari
Maqolada ona tili ta’limi jarayonida o‘quvchilarda vatanga sodiqlikni shakllantirishning pedagogik v a metodik asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqotda tahliliy yondashuv, pedagogik kuzatuv va metodik umumlashtirish usullari qo‘llanib, mazmunan boy matnlar va kompetensiyaviy topshiriqlar orqali o‘quvchilarning nutqiy hamda fuqarolik kompetensiyalarini samarali rivojlantirish imkoniyati ko‘rsatildi. Shuningdek, til ta’limi shaxsiy qadriyatlarni shakllantirishda muhim pedagogik omil ekanligi tasdiqlandi.
ona tili, ta’lim, fikrlash, kompetensiya
Qonuniylik va huquqiy tartibotni taʼminlashning fuqarolik jamiyatini qurishdagi oʻrni
Ushbu maqolada qonuniylik va huquqiy tartibotni ta’minlashning fuqarolik jamiyatini qurishdagi o‘rni ilmiy-tahliliy jihatdan o‘rganilgan. Tadqiqotda qonun ustuvorligi va huquqiy tartibot fuqarolik institutlarining samarali faoliyati, jamoatchilik nazorati va demokratik boshqaruvning mustahkamlanishi bilan bevosita bog‘liqligi ko‘rsatildi. Tadqiqot natijalari qonuniylik va huquqiy tartibotni ta’minlash fuqarolik jamiyatining barqaror rivoji uchun zarur ekanini ilmiy jihatdan asoslaydi.
qonuniylik, huquqiy tartibot, fuqarolik jamiyati, Taraqqiyot strategiyasi, jamoatchilik nazorati.
Педагогика олий таълим муассасалари талабаларининг мутахассислик салоҳиятларини ривожлантириш
Ушбу мақолада ўқув сифатини таъминлаш ва назорат қилиш учун педагогика олий таълим муаассалари талабаларини ўқитиш жараёнида юзага келадиган илмий, техник ва касбий муаммоларни хал қилиш ва тахлил қилишда масалали ёндошув асосида талабаларнинг касбий компетентлигини ривожлантиришнинг мақсади очиб берилган.
таълим, фаолият, масала, масалали ёндошув, педагогика, анализ, синтез, компетентлик, касбий компетентлик, математик интуиция, излаш-тадқиқотчилик, компонент, функция.
Научно-методологические основы формирования педагогической науки в вузах
В этой статье обсуждается идея, что ученые-педагоги основывают свои научные теории на опыте людей, научном обобщении традиций, постепенно приобретаемых людьми, а также на формировании научной педагогики на основе научных открытий.
образование, воспитание, фольклор, обычаи, традиции, культурное наследие, патриотизм, преданность, мужество, храбрость.
Шукириллаева Мехриноз Шерзодбек кизи Xomidov
Jahon va o‘zbek musiqa san’ati integratsiyasida emotsional intellektning o‘quv jarayonidagi roli
Mazkur maqolada jahon va O‘zbek musiqa san’atining integratsiyasi asosida tashkil etilgan ta’lim jarayonida emotsional intellektning o‘rni va ahamiyati yoritib berilgan. Tadqiqotda musiqa san’ati o‘quvchilarning his-tuyg‘ularini anglash, boshqarish hamda empatiya ko‘nikmalarini shakllantirishdagi samarali pedagogik vosita sifatida tahlil qilinadi. Jahon va milliy musiqa namunalarini qiyosiy o‘rganish orqali o‘quvchilarda musiqiy tafakkur, madaniyatlararo muloqot va estetik didning rivojlanishi asoslab beriladi. Shuningdek, integratsiyalashgan musiqa darslarida emotsional intellektni rivojlantirishga xizmat qiluvchi metod va usullar yoritilib, ularning o‘quv jarayoni samaradorligini oshirishdagi ahamiyati ko‘rsatib beriladi. Tadqiqot natijalari musiqa ta’limini zamonaviy pedagogik yondashuvlar asosida takomillashtirishga xizmat qiladi.
emotsional intellekt, musiqa ta’limi, jahon musiqa san’ati, O‘zbek musiqa san’ati, integratsiya, musiqiy tafakkur, estetik tarbiya, madaniyatlararo muloqot,o‘quv jarayoni, pedagogik yondashuv
Типология художественных образов в произведениях А. П. Чехова
Аннотация. В статье рассматривается типология художественных образов в произведениях А. П. Чехова. Анализируются основные типы персонажей, представленные в прозе и драматургии писателя: образы «маленького человека», интеллигента, обывателя, женщины, а также образы людей в состоянии духовного кризиса. На материале рассказов «Человек в футляре», «Ионыч», «Дама с собачкой», «Попрыгунья» и пьес «Три сестры», «Вишнёвый сад» выявляются особенности художественного воплощения персонажей и их роль в раскрытии проблематики эпохи. Делается вывод о том, что типология образов у Чехова отражает кризис общественного сознания конца XIX — начала XX века и углубление психологизма в русской литературе. Abstract. The article examines the typology of artistic images in the works of A.P. Chekhov. The main types of characters presented in the writer's prose and drama are analyzed: images of a "little man," an intellectual, a layman, a woman, as well as images of people in a state of spiritual crisis. On the material of the stories "Man in a Case," "Ionich," "Lady with a Dog," "Jumper" and the plays "Three Sisters," "Cherry Orchard" reveal the features of the artistic embodiment of the characters and their role in revealing the problems of the era. It is concluded that the typology of images in Chekhov reflects the crisis of public consciousness of the late XIX - early XX centuries and the deepening of psychologism in Russian literature.
Ключевые слова: А. П. Чехов, художественный образ, типология образов, персонаж, психологизм, русская литература. Key words: A.P. Chekhov, artistic image, typology of images, character, psychologism, Russian literature.
ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ОНЛАЙН-ПЛАТФОРМ И МОБИЛЬНЫХ ПРИЛОЖЕНИЙ ПРИ ОБУЧЕНИИ АНГЛИЙСКОМУ ЯЗЫКУ
В статье рассматриваются особенности использования онлайн-платформ и мобильных приложений в процессе обучения английскому языку в общеобразовательных школах Узбекистана. Анализируется педагогический потенциал цифровых сервисов как средства формирования коммуникативной, языковой и учебно-познавательной компетенций учащихся. Особое внимание уделяется дидактическим возможностям мобильного обучения, индивидуализации учебного процесса и развитию автономности обучающихся. Подчёркивается необходимость методически обоснованной интеграции онлайн-платформ и мобильных приложений в традиционную систему обучения английскому языку в рамках компетентностного подхода. The article examines the specifics of using online platforms and mobile applications in teaching English in secondary schools of Uzbekistan. The pedagogical potential of digital services as a means of developing students’ communicative, linguistic, and learning competencies is analyzed. Special attention is paid to the didactic possibilities of mobile learning, personalization of the educational process, and the development of learner autonomy. The necessity of methodologically grounded integration of online platforms and mobile applications into the traditional system of English language teaching within the competency-based approach is emphasized.
английский язык, онлайн-платформы, мобильные приложения, цифровое обучение, школьное образование, коммуникативная компетенция, компетентностный подход, Узбекистан.
English language, online platforms, mobile applications, digital learning, school education, communicative competence, competency-based approach, Uzbekistan.
Boshlang‘ich ta’lim bosqichida o‘quvchilarning ma’naviy-diniy qadriyatlarini shakllantirishda pedagogik yondashuvlar
Maqolada boshlang‘ich ta’lim bosqichida o‘quvchilarning ma’naviy-diniy qadriyatlarini shakllantirishda maktab tarbiyasining o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. Tarbiyaning shaxsning psixologik barqarorligi, axloqiy dunyoqarashi hamda ijtimoiy moslashuvchanligini rivojlantirishdagi roli chuqur yoritilgan. В статье анализируются место и значение школьного воспитания в формировании духовно-нравственных ценностей у учащихся начальной школы. Подробно раскрывается роль воспитания в развитии психологической устойчивости личности, нравственного мировоззрения и социальной адаптивности. Особое внимание уделяется путям формирования системы духовно-нравственных ценностей на основе педагогического подхода в условиях светского образования. The article examines the role and significance of school education in shaping spiritual and moral values among primary school students. It thoroughly explores how moral education contributes to the development of psychological stability, ethical worldview, and social adaptability of the individual. Particular emphasis is placed on approaches to instilling spiritual and moral values through pedagogical strategies within a secular educational framework.
Boshlang‘ich ta’lim; ma’naviy-diniy qadriyatlar; pedagogik yondashuv; axloqiy tarbiya; shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim.
начальное образование; духовно-нравственные ценности; педагогический подход; нравственное воспитание; личностно ориентированное обучение.
primary education; spiritual and moral values; pedagogical approach; moral education; student-centered learning.
The role of human resource management in a sustainable development strategy
Sustainable development (SD) is a strategy for the development of society by combining economic growth, social justice and environmental sustainability, which plays a central role in solving the global economic and social problems of the 21st century. The concept of sustainable development was first introduced to the scientific community in the Brundtland Report in 1987 and has been widely used worldwide since then.
Ways to improve sustainable development strategies in the management system
This article provides an in-depth scientific analysis of improving sustainable development strategies within enterprise management systems. Based on the socio-economic conditions of Uzbekistan and international best practices, the research substantiates organizational, institutional, and economic mechanisms for integrating sustainability principles into strategic management. The results contribute to the theoretical enrichment of sustainable management and offer practical recommendations compliant with OAK journal requirements.
Sustainable development; green management; strategic management; ESG; enterprise efficiency; Uzbekistan
Milliy o‘zlikni anglash va munavvarqori: tarixiy izlanishlar
Ushbu maqolada jadidchilik harakatining yetuk namoyandasi, ma’rifatparvar ziyoli Munavvarqori Abdurashidxonovning hayoti va faoliyati tarixiy manbalar asosida tahlil qilingan. Muallif Munavvarqorining jadid maktablarini tashkil etishdagi tashabbuslari, ta’lim tizimini isloh etishdagi xizmatlari, o‘zbek matbuoti, darsliklar yaratish va milliy ongni shakllantirishdagi o‘rni haqida batafsil ma’lumot beradi. Maqolada shuningdek, uning Turkiston Xalq dorilfununining tashkil topishiga qo‘shgan hissasi, ilm-fan va madaniyat rivoji yo‘lidagi fidoyiligi, shuningdek, siyosiy kurashlardagi qat’iy pozitsiyasi yoritilgan. Sho‘ro davridagi qatag‘onlar natijasida Munavvarqorining taqdiri fojiali yakun topgani, ammo uning orzulari mustaqillik yillarida ro‘yobga chiqqani tahlil etiladi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, Munavvarqori Abdurashidxonov millatning ma’naviy uyg‘onishida asosiy harakatlantiruvchi kuchlardan biri sifatida tarixda muhim o‘rin tutadi. Maqola o‘zbek milliy tafakkurining shakllanish jarayonini o‘rganishda, jadidchilik tarixini tahlil qilishda muhim manba vazifasini bajaradi.
Munavvarqori Abdurashidxonov, jadidchilik, ma’rifatchilik, milliy uyg‘onish, yangi usul maktablari, o‘zbek matbuoti, milliy tafakkur, tarixiy shaxs.
Использование цифровых образовательных технологий в преподавании английского языка
В статье рассматриваются особенности и педагогический потенциал цифровых образовательных технологий в преподавании английского языка в общеобразовательных школах Узбекистана. Анализируются основные направления цифровизации учебного процесса, дидактические возможности онлайн-платформ и интерактивных инструментов, а также изменение роли учителя в условиях цифровой образовательной среды. Особое внимание уделяется формированию коммуникативной, информационной и межкультурной компетенций, учащихся средствами цифровых технологий. Подчёркивается необходимость интеграции цифровых ресурсов с традиционными методическими подходами в рамках компетентностной парадигмы образования XXI века.
английский язык, цифровые образовательные технологии, школьное образование, коммуникативная компетенция, цифровизация, компетентностный подход, Узбекистан.
THE REASONS FOR THE GROWING USE OF ELECTRONIC BOOKS INSTEAD OF PRINTED BOOKS IN THE MODERN ERA
This article provides an in-depth and comprehensive analysis of the role of education and upbringing as fundamental factors in the personal, social, and national development of modern society. The study explores education not only as a system of knowledge transmission but also as a powerful tool for shaping moral values, critical thinking, creativity, and civic responsibility. Particular attention is paid to the interconnection between education and upbringing, emphasizing that effective education cannot exist without strong ethical and cultural foundations. The article examines the historical evolution of educational systems, modern educational reforms, and innovative pedagogical approaches used in developed countries, comparing them with the educational transformation processes in Uzbekistan. It highlights the importance of lifelong learning, digitalization of education, teacher professionalism, and student-centered methodologies in the context of globalization. Furthermore, the research analyzes the impact of education on economic growth, social stability, and cultural continuity. The article argues that investing in education and upbringing is a strategic priority for sustainable development, as it ensures the formation of intellectually competent, morally mature, and socially responsible individuals capable of meeting the challenges of the 21st century.
education, upbringing, lifelong learning, moral values, educational reforms, globalization, innovative pedagogy, human capital.